Hiểu đúng về kim máy khâu công nghiệp trước khi chọn dùng

Kim máy may công nghiệp là bộ phận trực tiếp quyết định độ ổn định của mũi may, khả năng xuyên vải và tuổi thọ đường chỉ. Chọn sai kim có thể gây bỏ mũi, gãy kim, xước vải hoặc làm máy rung bất thường. 

Trong quá trình tư vấn và cung cấp phụ kiện ngành may, chúng tôi nhận thấy hơn 60% lỗi đường may (bỏ mũi, rối chỉ, gãy kim) bắt nguồn từ việc chọn sai kim hoặc lắp kim không đúng, dù máy vẫn hoạt động bình thường. 

Vì vậy, bài viết này được Nam Dương tìm hiểu và tổng hợp từ nhiều nguồn, nhằm giúp bạn hiểu rõ các loại kim máy khâu công nghiệp, cách đọc ký hiệu, chọn kim đúng, giảm lỗi và tiết kiệm chi phí vận hành.

Kim máy may công nghiệp là gì

Kim máy may công nghiệp đưa chỉ xuyên vật liệu để tạo mũi may ở tốc độ hàng nghìn mũi/phút. Khác với kim gia đình, kim công nghiệp chịu tải liên tục, độ chính xác cao và ổn định trong môi trường sản xuất dài giờ.

Việc chọn đúng kim máy khâu công nghiệp giúp:

• Đường may đều và ổn định hơn
• Giảm lỗi bỏ mũi, đứt chỉ
• Hạn chế gãy kim, rung máy
• Kéo dài tuổi thọ cụm kim và máy may

Tham khảo: Các linh kiện quan trọng của máy may xưởng may cần biết

Cấu tạo của kim máy khâu công nghiệp

- Chuôi kim (Shank): Phần đầu trên hình trụ tròn, cố định kim vào trụ kim. Kim công nghiệp có chuôi tròn hoàn toàn, khác với kim máy gia đình có một bên phẳng.

- Thân kim (Blade): Phần dài nhất, chịu lực chính khi đâm xuyên vải. Đường kính thân kim quyết định size: NM 70 có đường kính 0.70mm, NM 100 có 1.0mm. Size phổ biến 50-100 (0.5-1.0mm).

- Rãnh kim (Long Groove): Rãnh dọc thân kim từ vai đến mắt kim, giúp chỉ nằm gọn bên trong, bảo vệ chỉ khỏi ma sát khi đâm qua vải.

- Lỗ kim (Eye): Lỗ nhỏ phía dưới để xỏ chỉ. Kích thước lỗ phải phù hợp với độ dày chỉ: lỗ quá nhỏ làm chỉ mài mòn, lỗ quá lớn làm mũi may không chặt.

- Mắt cá (Scarf): Vết lõm phía sau gần lỗ kim, cho phép mỏ ổ chao đi qua sát kim để móc chỉ, tạo vòng chỉ dưới. Mắt cá đảm bảo ổ chao bắt chỉ chính xác ở tốc độ cao.

- Mũi kim (Point và Tip): Phần cuối nhọn có hình dạng khác nhau phù hợp với loại vải

Ví dụ thực tế:

• Kim 80/12 thường dùng với chỉ #33
• Kim 160/23 phù hợp chỉ #138–207

Các hãng kim uy tín như Schmetz và Organ gia công rất chính xác các chi tiết này nhằm giảm ma sát, hạn chế mài mòn khi máy chạy liên tục nhiều ca

Khác gì kim máy may gia đình

Sự khác biệt giữa kim máy may công nghiệp và kim máy may gia đình nằm ở thiết kế và khả năng chịu tải:

Lưu ý: Không sử dụng kim gia đình cho máy công nghiệp và ngược lại. Lắp nhầm gây gãy kim, hỏng máy và nguy hiểm.

Các loại kim của máy may công nghiệp phổ biến

Kim máy may công nghiệp được phân loại theo hệ kim và ứng dụng may, giúp xưởng chọn đúng kim cho từng dòng máy và loại vải.

Phân loại theo hệ kim

Hệ kim định nghĩa kích thước chuẩn của kim phù hợp với từng loại máy, dựa trên ba số đo: chiều dài từ mắt đến đầu kim, chiều dài thân và đường kính thân. Mỗi hệ kim có mã số riêng để phân biệt:

Kích cỡ kim phổ biến: 70/10, 80/12, 90/14, 100/16 cho vải mỏng đến dày. Số đầu tiên (70, 80) là độ dày kim theo chuẩn châu Âu (NM), số sau (10, 12) là chuẩn Mỹ.

Phân loại theo ứng dụng may

Kim được thiết kế đặc biệt theo loại vải và công việc may:

- Kim thường: Mũi hơi tròn, an toàn với hầu hết vải dệt, cotton, silk. Dùng phổ biến nhất cho may thường, nhưng không tối ưu cho vải đặc biệt.

- Kim áo thun (ballpoint/stretch): Mũi tròn đẩy sợi vải ra thay vì đâm xuyên, tránh hỏng vải dệt kim như áo thun, vải co giãn. Kim ballpoint cho vải dệt kim dày, kim stretch cho vải Spandex, Lycra.

- Kim vải bò (jeans/denim): Mũi sắc, thân cứng chắc để xuyên qua vải dày như denim, canvas, kaki dày mà không gãy. Thích hợp cho vải dày đặc, giảm rủi ro gãy kim.

- Kim da: Mũi hình mác cầm, cắt qua da thật khi tạo mũi may. Chỉ dùng cho da thật và da lộn, không dùng cho da giả vì cấu trúc sợi khác nhau.

- Kim vải mỏng: Mũi nhọn rất sắc, dùng cho vải mỏng, mịn như lụa, vải tráng phủ, cần đường may chính xác.

Tham khảo: Máy khâu công nghiệp là gì? Phân loại và các hãng phổ biến

Ký hiệu kim máy may công nghiệp và cách đọc đúng

Hiểu đúng ký hiệu kim giúp chọn kim phù hợp với máy và loại vải, tránh mua nhầm gây hỏng máy và lãng phí chi phí.

Ký hiệu chữ trên kim có ý nghĩa gì?

Ký hiệu chữ trên thân kim hoặc vỏ hộp kim cho biết hệ kim và loại mũi kim.

• Hệ kim: DBx1, DPx5, DCx27, UYx128 – cho biết kim tương thích với loại máy nào. Ví dụ: DBx1 dùng cho máy 1 kim khóa, DPx5 cho máy 2 kim, DCx27 cho máy vắt sổ.
• Loại mũi kim: Ký hiệu mũi kim quyết định cách kim xuyên vải:

Ví dụ: Kim DBx1 80/12 R nghĩa là hệ kim DBx1, size 80/12, mũi tròn dùng cho vải dệt thường.

Ký hiệu số (size kim) ảnh hưởng thế nào?

Số trên kim cho biết đường kính thân kim, quyết định khả năng xuyên vải và độ tương thích với cỡ chỉ.

• Hệ đo NM (Number Metric): Số NM = đường kính thân kim × 100 (đơn vị mm). Ví dụ: NM 80 = 0.80mm, NM 140 = 1.40mm.
• Hệ đo Mỹ (US Size): Đi kèm hệ NM, thường nhỏ hơn 4-6 đơn vị. Ví dụ: 80/12 (NM 80/US 12), 100/16 (NM 100/US 16).

Bảng chọn size kim theo vải và chỉ:

- Quy tắc chọn size: Kim quá nhỏ với vải dày dễ gãy, kim quá lớn với vải mỏng làm thủng lỗ to. Chỉ dày cần kim lớn, mắt kim rộng để chỉ trượt êm không đứt.

- Cách đọc trên kim: Số thường được khắc trên thân kim gần đầu kim, kèm hệ kim và loại mũi. Ví dụ: DPx5 100/16 R = hệ DPx5, size 100/16, mũi tròn.

Cách chọn kim máy may công nghiệp phù hợp

Chọn đúng kim giúp đường may đẹp, giảm lỗi bỏ mũi, gãy kim và tăng tuổi thọ máy. Quy tắc chung: bắt đầu với kim nhỏ nhất có thể xuyên vải, tăng size nếu gặp lỗi bỏ mũi hoặc gãy kim.

Chọn kim theo loại vải

Chọn kim dựa trên trọng lượng vải, cấu trúc sợi (dệt/dệt kim) và mật độ vải.

Bảng chọn kim theo loại vải:

Giải thích đơn vị đo:

• oz/yd² (ounce per square yard): Đơn vị đo trọng lượng vải, cho biết vải mỏng hay dày. Càng cao số oz/yd² thì vải càng dày. Ví dụ: lụa ~2-3 oz/yd², denim ~8-12 oz/yd².
• Tex: Đơn vị đo độ dày chỉ theo chuẩn quốc tế, bằng trọng lượng (gram) của 1000m chỉ. Ví dụ: Tex 30 = 1000m chỉ nặng 30 gram. Số Tex càng lớn thì chỉ càng dày.

Nguyên tắc chọn mũi kim: Vải dệt dùng kim mũi tròn, vải dệt kim dùng kim mũi bi, da dùng kim mũi cắt. Kim mũi bi đẩy sợi ra không đâm xuyên, tránh thủng lỗ và hỏng vải dệt kim.

Triệu chứng chọn sai kim: Bỏ mũi liên tục trên vải co giãn → chuyển sang kim stretch; kim gãy trên vải dày → tăng size kim; lỗ kim to trên vải mỏng → giảm size kim.

Chọn kim theo chỉ và tốc độ may

Cỡ chỉ quyết định size kim, tốc độ may ảnh hưởng loại kim và vật liệu kim.

Bảng tương thích kim – chỉ:

Quy tắc: Mắt kim phải rộng gấp 1.4 lần đường kính chỉ để chỉ trượt êm không đứt. Kim quá nhỏ với chỉ dày gây đứt chỉ, kim quá lớn làm mũi may xấu.

Tốc độ may cao (>3500 mũi/phút): Dùng kim công nghiệp chất lượng cao với lớp phủ chrome giảm ma sát, tăng độ bền. Kim HLx5 (High Speed Special) thiết kế thân ổn định, giảm gãy kim và bỏ mũi ở tốc độ cao.

Chọn kim theo thương hiệu

Chất lượng kim ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ kim, tần suất thay kim và chất lượng đường may. Các thương hiệu uy tín có kiểm soát chất lượng chặt chẽ, giảm tỷ lệ kim lỗi và bỏ mũi.

Các thương hiệu kim công nghiệp hàng đầu:

Lưu ý khi chọn thương hiệu:

• Tránh kim giả, kim kém chất lượng: Kim giá rẻ bất thường từ nguồn không rõ ràng có thể là hàng giả, gây gãy kim, hỏng máy. Mua từ đại lý ủy quyền chính hãng.
• Kim phủ đặc biệt: Kim phủ titanium (TN), chrome (GEBEDUR) giảm ma sát, tăng tuổi thọ 2-3 lần so với kim thường, phù hợp may tốc độ cao >4000 mũi/phút.
• Tương thích máy: Hầu hết kim công nghiệp tương thích chéo giữa các hãng nếu đúng hệ kim (DBx1, DPx5), nhưng một số máy may Juki hoạt động tốt nhất với kim Juki.
• Đánh giá người dùng: Schmetz và Groz-Beckert nhận đánh giá cao nhất (4.8-4.9/5 sao) về độ bền và chất lượng ổn định.

Cách gắn kim máy may công nghiệp

Lắp kim đúng cách đảm bảo đường may chất lượng, tránh bỏ mũi, đứt chỉ và gãy kim. Lắp sai kim là nguyên nhân hàng đầu gây bỏ mũi vì vòng chỉ không hình thành đúng để hook bắt chỉ.

5 bước lắp kim đúng chuẩn

Bước 1: Chuẩn bị

• Tắt máy và ngắt nguồn điện để đảm bảo an toàn
• Nâng chân vịt lên cao nhất
• Tháo chỉ cũ ra khỏi kim để dễ quan sát

Bước 2: Tháo kim cũ

• Nới lỏng vít kẹp kim bằng tuốc nơ vít phẳng, xoay ngược chiều kim đồng hồ
• Giữ kim bằng tay khi nới vít để kim không rơi xuống ổ chao gây hỏng máy
• Kéo kim thẳng xuống và ra ngoài qua lỗ chân vịt

Bước 3: Kiểm tra kim mới

• Kiểm tra kim thẳng không cong bằng cách lăn trên bề mặt phẳng
• Kiểm tra mũi kim không bị mòn hoặc gãy
• Xác định đúng hướng kim: mặt phẳng (flat shank) ở phía sau, rãnh kim (groove) ở phía trước hướng về phía có chỉ luồn

Bước 4: Lắp kim mới

• Luồn kim từ dưới lên qua lỗ thanh kim, mặt phẳng hướng ra sau lưng máy
• Đẩy kim lên đến tận cùng cho đến khi chạm điểm dừng (pin hoặc bề mặt trên thanh kim)
• Giữ kim ở vị trí cao nhất, đồng thời vặn chặt vít kẹp kim

Bước 5: Kiểm tra sau lắp

• Xoay tay bộ bánh đà (handwheel) chậm để kim đi xuống và lên
• Quan sát kim phải đi xuống qua lỗ mặt nguyệt mà không va chạm
• Luồn chỉ và may thử trên vải thừa để kiểm tra chất lượng mũi may

Lưu ý quan trọng: Kim phải đẩy lên tận cùng vào thanh kim. Nếu kim không đẩy hết lên, khoảng cách giữa kim và hook sẽ sai, gây bỏ mũi hoặc đứt chỉ.

Video tham khảo:

Những lỗi thường gặp khi gắn kim

Lỗi 1: Lắp kim ngược chiều

• Triệu chứng: Bỏ mũi liên tục, đứt chỉ
• Nguyên nhân: Mặt phẳng kim hướng sai (quay ra trước hoặc sang bên thay vì ra sau)
• Giải pháp: Rãnh kim phải ở phía trước, mặt phẳng phải ở phía sau máy. Vòng chỉ hình thành ở rãnh kim để hook bắt chỉ đúng cách

Lỗi 2: Kim chưa đẩy hết lên

• Triệu chứng: Bỏ mũi, đường may không đều, kim va chạm hook
• Nguyên nhân: Không đẩy kim lên tận cùng trong thanh kim, để khoảng hở phía trên
• Giải pháp: Luôn đẩy kim lên đến khi chạm điểm dừng trước khi vặn chặt vít. Timing giữa kim và hook phụ thuộc vào độ cao kim

Lỗi 3: Vặn vít quá chặt hoặc quá lỏng

• Triệu chứng: Vít quá chặt làm cong kim, vít quá lỏng khiến kim trượt xuống hoặc xoay trong lúc may
• Nguyên nhân: Dùng sức không đều khi vặn vít
• Giải pháp: Vặn vừa chặt bằng tuốc nơ vít, không dùng kìm hoặc dụng cụ quá lớn. Kiểm tra kim sau khi vặn, kim không được xoay hay lung lay

Lỗi 4: Dùng sai hệ kim

• Triệu chứng: Kim không vừa khít vào thanh kim, hoặc kim đúng nhưng vẫn bỏ mũi
• Nguyên nhân: Lắp hệ kim không tương thích (ví dụ DPx5 vào máy cần DBx1)
• Giải pháp: Kiểm tra hệ kim trên sách hướng dẫn máy hoặc kim cũ. Mỗi loại máy chỉ tương thích với hệ kim nhất định

Lỗi 5: Dùng kim cong hoặc mòn mũi

• Triệu chứng: Bỏ mũi, thủng lỗ to trên vải, đứt chỉ, tiếng kêu lạ khi may
• Nguyên nhân: Tái sử dụng kim đã cong, mòn hoặc gãy mũi
• Giải pháp: Luôn kiểm tra kim trước lắp bằng cách lăn trên mặt phẳng. Kim cong sẽ lăn không đều. Thay kim mới sau mỗi 8 giờ may liên tục

Tham khảo: Tổng hợp 10 lỗi máy khâu công nghiệp phổ biến & Cách sửa lỗi

Mua kim máy may công nghiệp ở đâu

Chọn nơi mua kim máy may công nghiệp đáng tin cậy giúp đảm bảo kim đúng chuẩn, nguồn gốc rõ ràng và tư vấn kỹ thuật chính xác. Mua kim giả hoặc kim kém chất lượng từ nguồn không rõ ràng gây hỏng máy, giảm chất lượng đường may và tăng chi phí vận hành.

Điện Máy Nam Dương là địa chỉ cung cấp kim máy may công nghiệp chất lượng cho xưởng may tại Việt Nam. Chúng tôi cung cấp đầy đủ hệ kim (DBx1, DPx5, DCx27, UYx128), size kim (60/8 đến 200/25) và ứng dụng may cho máy 1 kim, vắt sổ, Kansai, từ thương hiệu uy tín Groz-Beckert và Dotec.