Các lỗi của máy may công nghiệp như căng chỉ trên, đứt chỉ, không ăn chỉ, kẹt ổ, gãy kim hay máy không chạy thường xuất phát từ sai căn chỉnh, mòn linh kiện hoặc thao tác vận hành chưa đúng. Nếu không xử lý kịp thời, lỗi nhỏ có thể gây hỏng mát và làm gián đoạn chuyền may.
Tại điện máy Nam Dương, phần lớn yêu cầu sửa máy may công nghiệp không bắt đầu từ lỗi nặng, mà từ những dấu hiệu rất quen như máy may kêu to, chỉ rối, bỏ mũi hoặc không ăn vải. Vì thế để bạn nhận diện đúng lỗi, hiểu nguyên nhân và xử lý đúng. Chúng tôi sẽ tổng hợp các lỗi máy may công nghiệp hay gặp để bạn biết lỗi nào tự chỉnh được, lỗi nào nên gọi thợ sửa.
Máy may bị căng chỉ trên / bị đứt chỉ trên
Dấu hiệu nhận biết
Đường may bị co rút, vải nhăn, sờ cứng khi chạm tay. Chỉ trên đứt liên tục, đặc biệt khi tăng tốc độ may hoặc may vải dày. Mũi may không đều, dễ kéo lệch khi kết thúc đường chỉ.
Nguyên nhân thường gặp
- Bộ căng chỉ trên chỉnh quá chặt hoặc bẩn, làm chỉ không trượt đều qua bộ căng chỉ.
- Chỉ kém chất lượng / sai cỡ so với kim và vật liệu, tăng ma sát ở mũi kim.
- Kim may mòn, cong hoặc sai loại, khiến chỉ bị sờn khi đi qua kim may.
- Luồn chỉ sai đường, bỏ sót móc dẫn chỉ hoặc lò xo căng.
- Ổ chao khô dầu/bavia làm chỉ bị cắt khi giao thoa với ổ chao.
Cách khắc phục
- Nới nhẹ núm căng chỉ trên 1-2 nấc, kiểm tra lại trên vải mẫu
- Thay kim mới đúng cỡ và đúng loại phù hợp với vải may
- Đổi chỉ may phù hợp, tránh chỉ xù, chỉ ẩm hoặc chỉ kém
- Luồn lại chỉ theo sơ đồ chuẩn, đảm bảo qua đủ móc dẫn chỉ
- Vệ sinh và tra dầu ổ chao, kiểm tra tình trạng bavia
Mẹo phòng lỗi: Luôn test đường may trên vải mẫu trước ca, tra dầu đúng điểm, và không tăng tốc đột ngột khi vừa chỉnh căng chỉ.
Lưu ý: Nếu đã chỉnh đúng mà chỉ vẫn đứt liên tục hoặc có tiếng cọ kim loại tại khu vực ổ chao., có thể do kim và chao mất đồng tâm hoặc linh kiện mòn. Không nên tiếp tục chỉnh, cần liên hệ thợ sửa máy để tránh hỏng thêm bộ phận khác.
Máy may công nghiệp bỏ mũi, không ăn chỉ
Dấu hiệu nhận biết
Đường may bị đứt quãng, có đoạn không tạo mũi. Máy chạy bình thường nhưng chỉ không móc lên được. Lỗi xuất hiện rõ khi may vải dày, vải trơn hoặc tăng tốc độ.
Nguyên nhân thường gặp
- Kim may sai cỡ/sai loại hoặc kim đã mòn, cong → không bắt được vòng chỉ tại ổ chao.
- Thời điểm kim và ổ chao không còn khớp với nhau, nhất là sau va chạm hoặc dùng lâu ngày.
- Luồn chỉ trên sai đường, thiếu độ căng ổn định ở bộ căng chỉ.
- Chân vịt ép không đủ lực hoặc răng cưa mòn, vải trượt làm kim không bắt mũi.
- Chọn chỉ không phù hợp vật liệu, chỉ quá trơn/ quá mềm.
Cách khắc phục
- Thay kim mới đúng cỡ và đúng loại vải, đặt đúng chiều kim may
- Luồn lại chỉ theo sơ đồ chuẩn, kiểm tra tất cả móc dẫn chỉ
- Chỉnh lại lực ép chân vịt, vệ sinh răng cưa máy may
- Giảm tốc độ may, kiểm tra lại trên vải mẫu trước khi chạy
- Đổi chỉ may phù hợp với độ xoắn và độ trơn tương thích vải
Lưu ý: Không tự điều chỉnh kim-chao nếu không có kinh nghiệm và dụng cụ chuyên dụng.
Gọi thợ khi: Đã thay kim và chỉnh chỉ nhưng máy vẫn bỏ mũi liên tục. Máy mới va chạm hoặc gãy kim rồi phát sinh lỗi không ăn chỉ.
Video hướng dẫn:
Máy khâu bị kẹt chỉ trong ổ
Dấu hiệu nhận biết
Máy kẹt cứng khi đạp, phải xoay tay mới chạy lại được. Chỉ may rối thành búi dưới mặt nguyệt, may vài mũi là dừng máy. Có tiếng cọ lạ phát ra từ khu vực ổ chao.
Nguyên nhân thường gặp
Luồn chỉ sai đường hoặc chỉ trên, chỉ dưới quá lỏng tạo vòng thừa mắc vào ổ chao. Ổ chao bẩn, khô dầu, bụi vải tích tụ làm chỉ không trượt đều. Kim may cong, mòn hoặc lắp sai chiều, quệt vào ổ gây rối chỉ.
Suốt chỉ đặt sai vị trí hoặc suốt méo khiến quay không trơn tru. Bavia trong ổ chao bị xước cũng khiến chỉ bị vướng và kẹt lại.
Cách khắc phục
- Tắt máy, nhấc chân vịt, kéo chỉ ra nhẹ nhàng, không giật mạnh
- Tháo mặt nguyệt, lấy hết chỉ rối, vệ sinh ổ chao và tra dầu máy may mỏng
- Luồn lại chỉ đúng sơ đồ, kiểm tra bộ căng chỉ hoạt động tốt
- Thay kim mới đúng cỡ, lắp đúng chiều, kiểm tra suốt chỉ quay trơn
- Test lại trên vải mẫu, chạy chậm rồi tăng tốc dần
Lưu ý: Không cố đạp khi máy đang kẹt chỉ, dễ làm mẻ ổ chao hoặc cong trục máy may.
Gọi thợ khi: Đã vệ sinh ổ chao và thay kim nhưng máy vẫn kẹt chỉ liên tục. Thấy vết xước hoặc bavia bị mòn trong ổ chao.
Video hướng dẫn:
Máy khâu bị rơi cục đồng tiền
Dấu hiệu nhận biết
Máy đang may thì rơi cục đồng tiền (ốc hoặc chốt nhỏ dưới ổ chao), máy khựng hoặc kêu lạ. Đường may không đều, dễ kẹt chỉ sau khi rơi chi tiết. Xoay tay nặng hoặc may vài mũi là dừng máy.
Nguyên nhân thường gặp
- Ốc/chốt giữ ổ bị lỏng do rung lắc lâu ngày hoặc chưa siết đúng lực.
- Tháo lắp – vệ sinh không đúng cách, gắn thiếu chi tiết của ổ chao.
- Máy bị va chạm, gãy kim làm lệch vị trí và rơi chi tiết.
- Dùng sai loại linh kiện/ốc không đúng chuẩn máy.
Cách khắc phục an toàn
- Tắt máy, tháo mặt nguyệt, nhặt lại cục đồng tiền và kiểm tra ren ốc
- Lắp đúng vị trí theo cấu tạo ổ chao, siết vừa tay, không siết quá chặt
- Kiểm tra độ tròn và độ trơn của ổ chao, vệ sinh và tra dầu mỏng
- Test bằng xoay tay trước, sau đó chạy chậm trên vải mẫu
Lưu ý: Nếu không xác định được đúng vị trí lắp, không nên lắp thử. Điều này dễ làm mẻ ổ chao hoặc lệch trục máy may.
Gọi thợ khi: Đã lắp lại nhưng máy vẫn kêu to hoặc bị kẹt chỉ. Thấy vết xước hoặc bavia trong ổ chao sau khi rơi chi tiết. Máy khâu rơi cục đồng tiền nhiều lần liên tiếp.
Video hướng dẫn:
Máy khâu công nghiệp hay bị gãy kim
Dấu hiệu nhận biết
Kim gãy đột ngột khi bắt đầu may hoặc lúc tăng tốc độ. Đầu kim va vào mặt nguyệt hoặc ổ chao, phát ra tiếng cạch rõ ràng. Đường may lệch, dễ kéo vải hoặc kẹt chỉ ngay sau khi thay kim mới.
Nguyên nhân thường gặp
- Kim sai cỡ hoặc sai loại so với vải, dễ chịu lực quá mức tại kim may.
- Lắp kim sai chiều/không sát hết cữ, khiến kim chạm chân vịt hoặc mặt nguyệt.
- Ổ chao lệch nhẹ sau va chạm/gãy kim trước đó, làm kim va khi đi xuống ổ chao.
- Vải quá dày hoặc nhiều lớp, ép lực đột ngột; tốc độ may quá cao.
- Chân vịt ép lệch, răng cưa mòn làm vải trượt, kim chịu lực ngang.
Các bước xử lý:
- Chọn kim máy may đúng cỡ và đúng loại vật liệu, thay kim mới
- Lắp kim đúng chiều, đẩy sát cữ kim, siết vít vừa tay
- Giảm tốc độ may, test trên vải mẫu trước khi vào hàng sản xuất
- Chỉnh lực ép chân vịt phù hợp với độ dày vải may
- Kiểm tra độ thẳng hàng kim và mặt nguyệt, vệ sinh và tra dầu ổ chao
Lưu ý: Không tiếp tục may khi kim vừa gãy. Cần kiểm tra lại ổ chao và mặt nguyệt để tránh kim gãy lặp lại và hư hỏng thêm bộ phận.
Gọi thợ khi: Kim gãy liên tục dù đã đổi kim và chỉnh chân vịt đúng cách. Có tiếng cọ kim loại hoặc thấy vết xước tại ổ chao. Nghi ngờ lệch ổ hoặc trục sau va chạm mạnh.
Máy may công nghiệp bị lệch ổ
Dấu hiệu nhận biết
Máy bỏ mũi, gãy kim hoặc kẹt chỉ liên tục dù đã chỉnh chỉ may đúng cách. Có tiếng cọ kim loại khi kim đi qua khu vực ổ chao. Xoay tay thấy nặng, không trơn tru, đường may không đều.
Nguyên nhân thường gặp
Gãy kim hoặc va chạm mạnh khi may vải dày, đạp nhanh làm lệch vị trí ổ chao. Tự chỉnh sai sau khi tháo lắp và vệ sinh ổ không đúng kỹ thuật. Máy may chạy lâu năm chưa căn chỉnh định kỳ, các chi tiết bị mòn.
Ốc giữ ổ chao bị lỏng, gây xê dịch khi vận hành tốc độ cao. Lắp ổ chao không đúng vị trí chuẩn ban đầu cũng gây lệch.
Cách xử lý an toàn
- Dừng máy ngay, không tiếp tục may để tránh mẻ ổ chao
- Kiểm tra kim có bị cong hoặc gãy, thay kim mới đúng loại
- Vệ sinh ổ chao, tra dầu máy may mỏng, quan sát dấu hiệu xước bất thường
- Test bằng xoay tay nhẹ, không đạp điện khi còn nghi ngờ lệch ổ
Lưu ý: Việc căn lại vị trí kim và ổ chao cần dụng cụ đo chuyên dụng và kinh nghiệm kỹ thuật. Không nên tự chỉnh sâu vì dễ làm mòn ổ hoặc lệch trục máy may.
Gọi thợ khi: Máy bỏ mũi hoặc gãy kim lặp lại sau khi thay kim và chỉnh chỉ may. Có vết xước rõ ràng trong ổ chao khi kiểm tra. Máy từng rơi cục đồng tiền hoặc kẹt ổ nặng trước đó.
Chân vịt máy khâu không ép vải
Dấu hiệu nhận biết
Vải trượt khi may, đường may lệch hoặc bỏ mũi liên tục. Kim đi xuống nhưng vải không được giữ chặt, dễ nhăn. Tăng tốc độ thì lỗi rõ hơn, đặc biệt với vải dày hoặc vải trơn.
Nguyên nhân thường gặp
Lực ép chân vịt chỉnh quá nhẹ hoặc lò xo ép bị mòn theo thời gian. Chân vịt lắp sai hoặc không đúng loại cho vật liệu đang may. Răng cưa máy may mòn hoặc bẩn, không kéo vải đều.
Cơ cấu nâng hạ chân vịt kẹt hoặc khô dầu, làm ép không đủ lực. Chân vịt bị lỏng hoặc vặn không chắc cũng gây mất lực ép.
Cách khắc phục
- Chỉnh tăng lực ép chân vịt từng nấc nhỏ, test trên vải mẫu
- Đổi chân vịt phù hợp vật liệu như vải dày, nhiều lớp hoặc vải trơn
- Vệ sinh răng cưa máy may, kiểm tra độ sắc và độ cao răng
- Tra dầu cơ cấu nâng chân vịt, đảm bảo lên xuống trơn tru
- Giảm tốc độ may khi mới chỉnh để kiểm tra độ ổn định
Mẹo phòng lỗi: Chọn chân vịt đúng vật liệu, vệ sinh răng cưa định kỳ và luôn test trước ca để tránh lỗi lặp lại.
Lưu ý: Không tăng lực ép quá mức vì dễ hằn vải và làm mòn răng cưa nhanh hơn.
Gọi thợ khi: Đã chỉnh lực ép và đổi chân vịt nhưng vải vẫn trượt khi may. Nghi ngờ lò xo ép mòn, gãy hoặc cơ cấu nâng chân vịt bị lệch. Máy có tiếng kêu lạ khi nâng hạ chân vịt.
Video hướng dẫn:
Máy may không đánh suốt được (Suốt không quay)
Dấu hiệu nhận biết
Đạp máy nhưng suốt chỉ không quay, chỉ may không được cuốn đều. Suốt quay lúc được lúc không, dễ rối chỉ khi may. Có tiếng trượt nhẹ ở khu vực truyền động suốt.
Nguyên nhân thường gặp
- Bánh xe/đai truyền động suốt bị trượt hoặc mòn, không truyền lực.
- Cần gạt đánh suốt chưa gạt đúng vị trí hoặc kẹt.
- Suốt lắp sai (lệch trục, suốt méo) làm quay nặng.
- Khu vực suốt bẩn, khô dầu, ma sát tăng.
- Trên máy điện tử, cài đặt chế độ đánh suốt chưa đúng.
Các bước xử lý:
- Gạt đúng cần đánh suốt, kiểm tra suốt vào đúng trục máy
- Thay hoặc điều chỉnh suốt thẳng, tròn, cuốn chỉ đều bằng tay
- Vệ sinh và tra dầu nhẹ khu vực trục đánh suốt máy may
- Kiểm tra đai và bánh xe truyền động, chỉnh lại nếu bị trượt
- Test quay bằng tay trước, sau đó chạy chậm để kiểm tra
Lưu ý: Không ép chạy khi suốt quay nặng vì dễ làm mòn trục hoặc đứt đai truyền động.
Video hướng dẫn:
Gọi thợ khi: Đã chỉnh cần gạt và thay suốt mới nhưng vẫn không quay được. Thấy đai mòn, đứt hoặc trục đánh suốt quay lệch. Máy may điện tử báo lỗi khi vào chế độ đánh suốt.
Máy may công nghiệp không chạy
Dấu hiệu nhận biết
Đạp bàn đạp nhưng máy may không phản hồi, kim không chuyển động. Đèn nguồn sáng nhưng motor không quay, hoặc hoàn toàn không có điện. Xoay tay thấy nặng bất thường, có cảm giác kẹt cơ.
Nguyên nhân thường gặp
- Nguồn điện/ổ cắm/dây điện lỏng hoặc đứt, cầu chì hỏng.
- Bàn đạp (pedal) lỗi hoặc cắm sai cổng.
- Motor liền trục quá nhiệt, tự ngắt bảo vệ (thường gặp trên máy điện tử).
- Máy đang kẹt cơ do kẹt chỉ/ổ chao khô dầu.
- Trên máy điện tử, chưa thoát chế độ đánh suốt hoặc cài đặt an toàn chưa đúng.
Cách kiểm tra và khắc phục
- Kiểm tra nguồn điện: ổ cắm, dây nguồn, công tắc máy, thử ổ khác
- Rút và cắm lại bàn đạp, kiểm tra jack cắm đúng vị trí
- Xoay tay nhẹ để chắc chắn máy không kẹt cơ, nếu nặng thì dừng lại
- Với máy may điện tử, chờ motor nguội 5-10 phút, rồi khởi động lại
- Thoát chế độ đánh suốt nếu có, kiểm tra cài đặt an toàn
Lưu ý: Không mở hộp điện hay can thiệp mạch khi chưa ngắt nguồn điện để đảm bảo an toàn.
Gọi thợ khi: Đã kiểm tra nguồn điện và bàn đạp nhưng máy vẫn không chạy. Motor nóng bất thường, có mùi khét hoặc màn hình báo lỗi. Nghi ngờ lỗi board mạch hoặc mạch điện máy may.
Tham khảo: Máy may 1 kim là gì? Phân loại và cách sử dụng máy hiệu quả
Máy may bị kêu to
Dấu hiệu nhận biết
Máy phát tiếng lạch cạch hoặc cọ kim loại khi chạy. Càng tăng tốc độ càng ồn, rung mạnh hơn bình thường. Xoay tay thấy không trơn, có điểm nặng khi quay.
Nguyên nhân thường gặp
Thiếu dầu bôi trơn hoặc dầu bẩn tại ổ chao và các trục máy may. Kim chạm mặt nguyệt hoặc ổ do kim cong, lắp sai hoặc ổ chao bị lệch. Ốc vít lỏng, chi tiết rung khi máy chạy nhanh.
Răng cưa máy may mòn hoặc bẩn, ma sát tăng cao. Motor hoặc đai truyền động (nếu có) mòn theo thời gian, gây ồn.
Cách khắc phục
- Tra dầu máy may đúng điểm theo khuyến nghị, lau sạch dầu bẩn
- Thay kim mới, lắp đúng chiều, kiểm tra kim không va chạm với ổ
- Siết lại ốc vít dễ rung, không siết quá chặt
- Vệ sinh răng cưa, kiểm tra độ cao và độ sắc răng
- Test xoay tay trước, sau đó chạy chậm trên vải mẫu
Lưu ý: Nếu tiếng ồn là tiếng cọ kim loại liên tục, dừng máy ngay để tránh mẻ ổ chao.
Gọi thợ khi: Đã tra dầu và thay kim nhưng tiếng ồn không giảm. Có vết xước hoặc bavia trong ổ chao khi kiểm tra. Nghi ngờ lệch ổ, lệch trục hoặc motor phát tiếng bất thường.
Lỗi của máy may công nghiệp thường do đâu?
Nguyên nhân khiến máy hay phát sinh lỗi
Bảo dưỡng không đúng cách hoặc không định kỳ
Thiếu dầu bôi trơn làm ổ chao, trục và răng cưa mòn nhanh. Dầu bẩn tích tụ gây ma sát cao, máy kêu to và kẹt cơ. Không vệ sinh bụi vải khiến chỉ rối và ổ chao bị tắc.
Sử dụng linh kiện không phù hợp
Kim may sai cỡ hoặc sai loại vải gây gãy kim, bỏ mũi. Chỉ may kém chất lượng làm đứt chỉ và căng chỉ không đều. Chân vịt không đúng vật liệu khiến vải trượt, đường may lệch.
Thao tác vận hành sai kỹ thuật
Tăng tốc đột ngột khi may vải dày gây va chạm và lệch ổ. Luồn chỉ sai đường làm chỉ không móc lên, máy bỏ mũi. Chỉnh lực ép chân vịt quá chặt hoặc quá lỏng ảnh hưởng mũi may.
Thiếu kiểm tra định kỳ
Ốc vít lỏng theo thời gian gây rung và tiếng ồn. Đai truyền động mòn làm suốt không quay được. Bo mạch điện tử quá nhiệt do vận hành liên tục không nghỉ.
Cách giảm lỗi phát sinh về lâu dài
Lập lịch bảo dưỡng định kỳ
Tra dầu máy may đúng điểm mỗi ca làm việc hoặc sau 8 giờ vận hành. Vệ sinh ổ chao, răng cưa và khu vực luồn chỉ mỗi tuần. Thay dầu bôi trơn hoàn toàn mỗi 3-6 tháng tùy cường độ sử dụng.
Tham khảo: Hướng dẫn bảo trì máy may công nghiệp cho xưởng may
Chọn linh kiện phù hợp
Sử dụng kim may đúng cỡ và đúng loại cho từng vật liệu. Chọn chỉ may chất lượng tốt, độ xoắn phù hợp với vải. Thay kim định kỳ sau 8 giờ may liên tục để tránh mòn và cong.
Đào tạo thợ may đúng kỹ thuật
Hướng dẫn luồn chỉ đúng sơ đồ theo hướng dẫn nhà sản xuất. Chỉnh lực ép chân vịt phù hợp với độ dày vải may. Giảm tốc độ khi may vải dày, nhiều lớp hoặc vải đặc biệt.
Kiểm tra máy trước mỗi ca
Test máy may trên vải mẫu trước khi vào hàng sản xuất. Kiểm tra ốc vít, siết lại nếu thấy lỏng. Xoay tay để đảm bảo máy chạy trơn, không có điểm nặng.
Ghi chép lịch sử bảo trì
Lưu lại ngày thay kim, tra dầu và sửa chữa để theo dõi. Nhận biết sớm dấu hiệu bất thường như tiếng ồn, rung hoặc mũi may lệch. Liên hệ thợ sửa máy may công nghiệp khi phát hiện lỗi lặp lại.
Câu hỏi thường gặp về lỗi của máy may công nghiệp
Vì sao cùng một loại vải nhưng hôm nay may ổn, hôm sau lại phát sinh lỗi?
Sự khác biệt thường đến từ độ ẩm vải, lô chỉ khác nhau, kim đã mòn hoặc lực ép chân vịt thay đổi sau nhiều giờ chạy. Chỉ cần một yếu tố lệch nhẹ cũng đủ làm mũi may không ổn định, dễ rối chỉ hoặc bỏ mũi.
Thay kim mới rồi nhưng lỗi vẫn lặp lại, nguyên nhân có thể nằm ở đâu?
Ngoài kim, cần kiểm tra đường luồn chỉ, lực căng chỉ trên–dưới, độ trơn của ổ chao và độ ép chân vịt. Trong nhiều ca thực tế, kim mới chỉ che lỗi trong thời gian ngắn nếu gốc rễ là căn chỉnh hoặc vệ sinh chưa đạt.
Máy chạy chậm thì không lỗi, tăng tốc là lỗi ngay – vì sao?
Khi tăng tốc, ma sát và lực quán tính tăng nhanh. Nếu dầu bôi trơn thiếu, ổ chao khô, kim–chỉ không phù hợp, lỗi sẽ bộc lộ rõ. Đây là dấu hiệu setup chưa sẵn sàng cho tốc độ làm việc thực tế của chuyền.
Lỗi chỉ rối/kẹt ổ có liên quan đến suốt và cách cuốn suốt không?
Có. Suốt méo, cuốn quá đầy hoặc cuốn không đều làm chỉ dưới nhả thất thường, rất dễ rối và kẹt trong ổ. Nên cuốn suốt vừa phải, đều tay và test quay trơn trước khi may hàng.
Có nên dùng chung một loại kim cho nhiều loại vải để tiết kiệm không?
Không nên. Kim sai cỡ/sai mũi là nguyên nhân phổ biến gây gãy kim, bỏ mũi và mòn ổ. Việc đổi kim theo vật liệu giúp giảm lỗi phát sinh và kéo dài tuổi thọ các cụm cơ khí.
Vì sao máy mới vệ sinh xong lại phát sinh lỗi nhiều hơn?
Thường do lắp thiếu chi tiết, siết ốc chưa đúng lực hoặc tra dầu chưa đủ sau vệ sinh. Sau mỗi lần tháo lắp, cần xoay tay kiểm tra độ trơn và test trên vải mẫu trước khi vào hàng.
Lỗi xuất hiện rải rác trên nhiều máy trong xưởng có phải do máy không?
Không hẳn. Trường hợp này thường liên quan nguồn điện không ổn định, chỉ/kím từ cùng một lô hoặc thao tác vận hành chưa đồng bộ. Nên kiểm tra theo cụm thay vì xử lý từng máy riêng lẻ.
