Quy trình kiểm vải đầu vào và cách tính điểm lỗi chuẩn

Kiểm vải đầu vào là bước đánh giá màu sắc, khổ vải, chiều dài, thông số kỹ thuật và lỗi ngoại quan trước khi trải cắt. Quy trình này giúp xưởng phát hiện cây vải không đạt, chấm điểm lỗi theo hệ thống 4 điểm và chọn thiết bị kiểm phù hợp với nhu cầu sản xuất.

Vì vậy, Nam Dương sẽ hướng dẫn cách kiểm tra vải theo từng bước, từ chuẩn bị thiết bị, so màu, đo thông số đến chấm điểm và phân loại cây vải. 

Vì sao xưởng may cần kiểm tra chất lượng vải đầu vào?

Kiểm tra chất lượng vải đầu vào giúp xưởng phát hiện lỗi trước sản xuất. Việc này giảm rủi ro cắt bù, sửa hàng và chậm tiến độ. Kết quả kiểm còn hỗ trợ phân loại cây vải. Xưởng có thể tiếp tục dùng, giữ riêng hoặc báo nhà cung cấp.

Phát hiện lỗi trước khi trải và cắt

Vải có thể gặp lỗi dệt, lỗi nhuộm, lỗ hoặc đứt sợi. Một số lỗi chỉ lộ rõ khi vải chạy qua bàn soi.

Kiểm tra sớm giúp xưởng:

• Giảm phát sinh: Hạn chế trải lại, cắt bù và sửa bán thành phẩm.
• Đánh dấu vị trí lỗi: Bộ phận sơ đồ có thể tránh vùng lỗi khi giác cắt.
• Dễ truy xuất: Nhân viên KCS ghi mã cây, mét vải và dạng lỗi.
• Làm rõ trách nhiệm: Lỗi được ghi nhận trước khi vải vào sản xuất.

Các tài liệu kiểm vải đều xem lỗi đầu vào là nguyên nhân làm tăng chi phí nguyên liệu, nhân công và thời gian sản xuất.

Kiểm soát khổ, màu và thông số cây vải

Một cây vải có thể đạt ngoại quan nhưng vẫn sai thông số. Vì vậy, xưởng cần kiểm tra thêm:

• Khổ vải: Đo tại đầu, giữa và cuối cây.
• Màu sắc: So mẫu dưới nguồn sáng phù hợp, như hộp đèn D65.
• Chiều dài: Đối chiếu số mét thực tế với phiếu lô hàng.
• GSM và mật độ sợi: Kiểm tra khi đơn hàng có yêu cầu.
• Xéo canh: Đánh giá độ lệch sợi ngang so với biên vải.

Tài liệu quy trình KCS cũng yêu cầu kiểm màu, khổ, chiều dài, mật độ và xéo canh trước khi phân loại cây vải.

Tiêu chuẩn kiểm tra vải và cách tính điểm lỗi

Hệ thống 4 điểm giúp xưởng đánh giá lỗi vải theo cùng một cách. Mỗi lỗi được quy đổi thành 1–4 điểm. Phương pháp này hỗ trợ phân loại cây vải trước sản xuất. Tuy nhiên, ngưỡng đạt phải theo yêu cầu khách hàng.

Hệ thống kiểm tra vải 4 điểm là gì?

Đây là phương pháp kiểm tra chất lượng vải bằng cách chấm điểm phạt (từ 1 đến 4 điểm) dựa trên kích thước của các lỗi ngoại quan phát hiện được trên bề mặt vải.

• Nguyên tắc: Lỗi càng lớn hoặc càng nghiêm trọng thì điểm phạt càng cao. Số điểm phạt tối đa cho bất kỳ một lỗi đơn lẻ nào là 4 điểm.
• Phạm vi áp dụng: Áp dụng cho cả vải dệt thoi và vải dệt kim. Hệ thống này chỉ tính điểm cho các lỗi nằm trong khổ vải sử dụng được (không tính lỗi nằm ở sát biên vải).
• Mục đích: Tính ra tổng số điểm phạt trung bình trên 100 yard vuông vải để phân loại vải đạt chuẩn (Loại A) hoặc phế phẩm (Loại B).

Bảng chấm điểm lỗi theo kích thước 

Điểm phạt được quy định nghiêm ngặt dựa theo chiều dài (hoặc chiều rộng) của vết lỗi đối với lỗi sợi/lỗi dệt, hoặc dựa theo kích thước lỗ thủng:

Lưu ý: Đối với các lỗi chạy liên tục dọc theo cây vải (như lỗi đường sọc nhuộm, lệch biên), cứ mỗi yard vải (0.91 mét) bị lỗi chạy qua sẽ bị tính tối đa 4 điểm phạt.

Công thức tính điểm trên 100 yard vuông

Sau khi kiểm hết cây vải, cộng toàn bộ điểm lỗi. Sau đó quy đổi theo công thức:

Điểm/100 yard² = Tổng điểm lỗi × 3.600 / (Chiều dài kiểm tra × Khổ vải)

Trong đó:

• Tổng điểm lỗi: Tổng điểm ghi trên cây vải.
• Chiều dài kiểm tra: Tính bằng yard.
• Khổ vải: Tính bằng inch.
• 3.600: Hệ số quy đổi sang 100 yard vuông.

Ví dụ, cây vải dài 160 yard và rộng 47 inch. Tổng điểm lỗi là 33 điểm.

Điểm/100 yard² = 33 × 3.600 / (160 × 47) = 15,79 điểm

Một số đơn vị chấp nhận mức không quá 40 điểm. Nơi khác dùng mức 20 hoặc 28 điểm.

Tiêu chuẩn đánh giá kết quả:

• Vải dệt thoi: Nếu kết quả =< 20 điểm / 100 yard vuông -> Đạt (Loại A).
• Vải dệt kim: Nếu kết quả =< 28 điểm / 100 yard vuông -> Đạt (Loại A).

(Mức ranh giới này có thể thay đổi tùy theo thỏa thuận chất lượng giữa xưởng may và khách hàng).

Vì vậy, Nam Dương khuyến nghị xưởng không áp dụng một ngưỡng chung. Hãy ưu tiên tiêu chuẩn khách hàng và quy định KCS nội bộ.

Tham khảo: Cách kiểm hàng may mặc chuẩn xưởng ai cũng áp dụng được

Quy trình kiểm tra vải đầu vào tại xưởng may

Quy trình kiểm tra vải đầu vào nên gồm sáu bước rõ ràng. Mỗi bước cần có người phụ trách và phiếu ghi nhận riêng.

Bước 1 Kiểm tra hồ sơ và nhận diện lô vải

Trước tiên, KCS đối chiếu hồ sơ với hàng thực nhận.

• Kiểm tra mã hàng, màu, số lô và nhà cung cấp.
• Đối chiếu số cây, chiều dài và khổ vải khai báo.
• Kiểm tra mẫu màu đã được khách hàng duyệt.
• Đánh số từng cây để theo dõi độc lập.

Nếu hồ sơ thiếu, chưa nên đưa vải vào sản xuất.

Bước 2 Chuẩn bị máy, ánh sáng và dụng cụ

• Hiệu chuẩn thiết bị: Khởi động bàn kính đèn LED hoặc máy kiểm vải mini, kiểm tra bộ đếm mét/yard để đảm bảo hoạt động chính xác.
• Chuẩn bị dụng cụ đo: Đặt sẵn máy cắt vải mẫu, cân tiểu ly điện tử, kính lúp soi vải và thước L vuông góc tại khu vực kiểm vải.
• Kiểm tra môi trường ánh sáng: Vệ sinh bề mặt kính của tủ đèn soi màu để đảm bảo không dính bẩn bám màu, bật sẵn bóng đèn chuẩn D65 để ổn định ánh sáng.

Bước 3 So màu và kiểm độ đều màu

• Cắt mẫu đối chiếu: Cắt một mẫu vải nhỏ ở đầu, giữa và cuối của mỗi cây vải (hoặc cắt mẫu từ các cây khác nhau trong cùng một lô).
• So màu dưới ánh sáng chuẩn: Đặt các mẫu vải cạnh nhau trong tủ đèn soi màu dưới ánh sáng D65 và TL84 để kiểm tra lỗi lệch màu giữa các cây vải.
• Kiểm tra loang màu biên-biên: Quan sát dọc bề mặt vải xem có hiện tượng phần giữa cây vải nhạt màu hơn hoặc đậm màu hơn hai bên biên vải hay không.

Bước 4 Đo khổ, chiều dài và thông số kỹ thuật

• Đo khổ vải thực tế: Dùng thước dây đo chiều rộng mặt vải hữu dụng (không tính phần biên bấm lỗ) tại 3 vị trí khác nhau để tính khổ vải trung bình.
• Đo chiều dài và xéo canh: Cho vải chạy qua máy kiểm để đo tổng số mét thực tế, đồng thời dùng thước L kiểm tra độ lệch sợi ngang (độ xéo canh).
• Test định lượng và co rút: Dùng máy cắt vải mẫu tính chỉ số GSM thực tế, đồng thời cắt mẫu vải 10x10 cm đem ngâm nước nóng để đo tỷ lệ co rút của sợi vải.

Bước 5 Kiểm ngoại quan và chấm điểm lỗi

Cho vải chạy với tốc độ vừa phải qua bàn kính có đèn LED chiếu xuyên từ dưới lên để công nhân quan sát bằng mắt thường. 

KCS cần ghi nhận:

• Lỗ thủng hoặc rách.
• Đứt sợi hoặc lỗi dệt.
• Vết bẩn, sọc màu hoặc loang màu.
• Lỗi lặp lại trên cùng cây vải.

Mỗi lỗi được đánh dấu theo mét vải. Sau đó, Tiến hành chấm từ 1 đến 4 điểm phạt cho mỗi vết lỗi dựa theo kích thước quy định của tiêu chuẩn ASTM D5430.

Mẫu phiếu báo cáo trải vải của Công ty Dệt Longxiang Việt Nam

Bước 6 Tổng hợp kết quả và quyết định xử lý

Sau khi kiểm xong, áp dụng công thức quy đổi tổng số điểm phạt vừa chấm về đơn vị chuẩn trên 100 yard vuông vải.

Kết quả có thể chia thành ba nhóm:

• Đạt: Được nhập kho và cấp xuống sản xuất.
• Cần theo dõi: Giữ riêng và báo bộ phận kỹ thuật.
• Không đạt: Cách ly và làm việc với nhà cung cấp.

Ngưỡng chấp nhận có thể khác theo từng khách hàng. Vì vậy, xưởng nên ưu tiên tiêu chuẩn đã thống nhất.

Xưởng may nhỏ cần thiết bị kiểm vải nào?

Xưởng nhỏ nên chọn thiết bị theo sản lượng và yêu cầu đơn hàng. Không cần đầu tư ngay một hệ thống kiểm vải phức tạp. Mục tiêu là kiểm được lỗi, màu, khổ và thông số chính. Thiết bị cũng cần dễ vận hành và bảo trì.

Thiết bị nên có trong khu vực kiểm vải

Một khu vực kiểm vải cơ bản nên có:

• Máy kiểm vải: Hỗ trợ chạy vải, soi lỗi và cuộn lại cây vải.
• Hộp đèn D65: Dùng so màu với mẫu đã được phê duyệt.
• Thước dây và thước vuông: Đo khổ, chiều dài và xéo canh.
• Kính đếm sợi: Kiểm tra mật độ sợi dọc và sợi ngang.
• Máy cắt vải mẫu GSM: Cắt mẫu đúng diện tích để tính định lượng.
• Cân điện tử: Cân mẫu vải sau khi cắt.
• Phấn hoặc tem đánh dấu: Ghi vị trí lỗi trên từng mét vải.
• Phiếu kiểm vải: Lưu mã cây, dạng lỗi và kết quả chấm điểm.

Hộp đèn D65, dụng cụ đo và kính đếm sợi đều xuất hiện trong quy trình KCS. Đây là nhóm thiết bị phù hợp cho kiểm tra vải đầu vào.

Chọn máy kiểm vải theo nhu cầu xưởng

Nếu lượng vải nhập về mỗi tháng lớn và việc xả vải bằng tay gây tốn nhân công, xưởng nhỏ có thể cân nhắc trang bị máy kiểm vải theo hai hướng tối ưu chi phí sau:

Giải pháp 1: Bàn kiểm vải kính đèn tự chế (Tiết kiệm nhất)

Đây là phương án tiết kiệm cho xưởng kiểm ít cây mỗi ngày.

• Cấu tạo: Mặt bàn kính cường lực mờ hoặc mica mờ, phía dưới lắp đèn LED.
• Cách dùng: Nhân viên kéo vải thủ công qua mặt bàn.
• Phù hợp: Xưởng nhỏ, đơn hàng chưa đều, ngân sách hạn chế.
• Ưu điểm: Chi phí đầu tư thấp, dễ lắp và dễ bảo trì.
• Hạn chế: Phụ thuộc tay nghề, tốn nhân công và khó đo chiều dài chính xác.

Giải pháp này phù hợp cho xưởng có ngân sách dưới 3 triệu đồng, lượng vải nhập ít, chủ yếu kiểm lỗi ngoại quan. Tuy nhiên, cần giữ mặt kính sạch và ánh sáng ổn định. 

Giải pháp 2: Máy kiểm vải cuộn mini (Cơ bản)

Máy có hệ thống trục cuốn xả vải bằng motor điều tốc, tích hợp bàn kính đèn led nghiêng và đồng hồ đo chiều dài (mét/yard) tự động.

• Chức năng: Xả vải, cuộn lại và kiểm soát tốc độ.
• Phù hợp: Xưởng may hàng thun, dệt kim hoặc kiểm nhiều cây.
• Ưu điểm: Giảm thao tác kéo tay và dễ kiểm soát lực căng.
• Hạn chế: Chi phí cao hơn và cần diện tích lắp đặt phù hợp.

Chi phí đầu tư dòng máy mini này thường dao động từ 15 - 25 triệu đồng.

Tổng kết kiểm tra vải

Để tóm tắt nhanh các điểm chính, bạn có thể tham khảo dưới đây:

• Mục đích kiểm vải: Giúp xưởng phát hiện sớm lỗi, sai màu, sai khổ và thông số bất thường.
• Tiêu chuẩn đánh giá: Hệ thống 4 điểm hỗ trợ chấm lỗi và phân loại cây vải rõ ràng.
• Thiết bị cần thiết: Có thể bắt đầu với bàn soi, hộp đèn D65 và dụng cụ đo cơ bản.
• Lựa chọn máy phù hợp: Nên dựa trên khổ vải, sản lượng và yêu cầu vận hành thực tế.
• Quy trình kiểm tra: Cần thống nhất từ khâu nhận lô, đo kiểm đến xử lý kết quả.

Qua bài viết này, hy vọng anh/chị dễ xây dựng quy trình kiểm vải phù hợp hơn. Khi cần tham khảo máy kiểm vải, Điện máy Nam Dương có thể tư vấn cấu hình theo nhu cầu xưởng.