Đồng tiền máy may là gì? Đây là cụm điều chỉnh độ căng của chỉ trên, giúp mũi may đều, chắc và hạn chế lỗi đứt chỉ, rối chỉ hoặc nhăn vải. Khi hiểu đúng cấu tạo và cách chỉnh đồng tiền, người vận hành có thể cân lại đường may nhanh hơn trước khi phải gọi kỹ thuật.
Đồng tiền máy may là gì
hay còn gọi là cụm đồng tiền, tăng xông là cụm linh kiện thuộc hệ thống căng chỉ trên của máy may. Thiết bị này có chức năng điều chỉnh sức căng của sợi chỉ trên, giúp tạo ra các đường may đều, đẹp và không bị lỏng hay đứt chỉ
Cấu tạo của cụm đồng tiền
Một cụm đồng tiền cơ bản thường bao gồm các chi tiết nhỏ phối hợp với nhau:
- Hai đĩa kim loại: Có hình tròn dẹt giống như đồng tiền cổ (đây chính là nguồn gốc của tên gọi "đồng tiền"). Sợi chỉ trên sẽ được kẹp vào giữa hai đĩa này.
- Lò xo căng chỉ: Ép chặt hai đĩa kim loại lại với nhau để tạo ra lực ma sát lên sợi chỉ.
- Nút xoay điều chỉnh: Giúp bạn vặn chặt vào hoặc nới lỏng ra để thay đổi áp lực của lò xo lên hai đĩa.
- Lò xo râu tôm (tùy dòng máy): Giúp hỗ trợ giật chỉ và ổn định sợi chỉ trong quá trình kim lên xuống

Đồng tiền máy may hoạt động như thế nào?
Khi máy chạy sợi chỉ đi xuyên qua giữa hai đĩa kim loại. Lực ép từ lò xo tạo ra một lực cản vừa đủ để giữ sợi chỉ không bị tuột quá nhanh .
- Vặn núm theo chiều kim đồng hồ: đồng tiền chặt hơn, độ căng chỉ tăng.
- Vặn ngược chiều kim đồng hồ: đồng tiền lỏng hơn, độ căng chỉ giảm.
- Chỉnh đúng: mũi chỉ cân bằng trong lớp vải, đường may đều hai mặt.
- Chỉnh sai: dễ đứt chỉ, lỏng mũi, dúm vải hoặc rối chỉ.
Không nên chỉnh quá nhiều trong một lần. Cách an toàn là vặn từng chút, rồi may thử trên vải mẫu. Nếu lỗi vẫn còn, cần kiểm tra thêm suốt chỉ, thuyền suốt, kim máy may và đường luồn chỉ.
Tham khảo: Điểm qua các linh kiện quan trọng của máy may công nghiệp
Cách lắp và chỉnh đồng tiền máy may đúng cách
Các bước lắp linh kiện đồng tiền
1. Lắp lò xo râu tôm và đĩa đệm
- Đút lò xo râu tôm vào ống lõi trục chính và lắp trục cốt vào.
- Đảm bảo phần móc của râu tôm nằm đúng rãnh điều hướng.
- Xoay trục cốt theo chiều đồng hồ để chỉnh dộ căng vừa phải cho râu tom
- Dịnh 2 đầu lại và siết con ốc nằm bên hông lại để giữ cố định lò xo.

2. Lắp cặp đĩa kẹp chỉ
- Úp hai mặt lõm của đĩa kẹp chỉ vào nhau (để hai mặt lồi hướng ra hai phía).
- Thiết kế này giúp tạo khe hở ở giữa cho sợi chỉ đi qua dễ dàng.
3. Lắp đĩa gạt lò xo nén và siết núm vặn
- Đẩy đĩa gạt mở chỉ vào trục.
- Luồn lò xo nén hình nón vào (đầu to hướng vào trong, đầu nhỏ hướng ra ngoài).
- Vặn núm điều chỉnh vào đầu ren của trục theo chiều kim đồng hồ.
- Gắn cây thanh ty đẩy vào đáy cụm dồng tiền

4. Đút cụm đồng tiền vào máy
Trước khi đút hãy nhớ không được nâng chân vịt lên
- Đút toàn bộ cụm đồng tiền vào lỗ trên thân máy may
- Lưu ý: tránh đút đồng tiền quá sâu làm đồng tiền bị hở, phải rút ra 1 tí để đồng tiền không bị hở.
- Chỉnh cho râu tôm nằm ở góc khoảng 10h - 11h (đối với máy 1 kim công nghiệp).
- Dùng tua vít siết chặt ốc hãm trên thân máy để cố định cụm đồng tiền.

4 Bước chỉnh đồng tiền máy may chuẩn xác
Bước 1. Kiểm tra và vệ sinh đĩa kẹp chỉ
- Nâng chân vịt lên để hai đĩa đồng tiền hé mở ra.
- Dùng một đoạn chỉ cotton hoặc vải mỏng rơ qua rơ lại giữa hai đĩa kẹp để gạt sạch bụi chỉ, xơ vải hoặc rỉ sét bám bên trong.
Lưu ý: Nếu có bụi kẹt bám ở đây, đĩa sẽ không thể khép chặt, dẫn đến tình trạng chỉ dưới bị rối tùm lum (sùi chỉ dưới).
Bước 2. Thử độ căng bám chỉ hiện tại
- Hạ chân vịt xuống (bắt buộc để đĩa kẹp chỉ đóng lại).
- Xỏ chỉ qua cụm đồng tiền (đi qua giữa hai đĩa kẹp) rồi dùng tay kéo nhẹ sợi chỉ đi tới.
Đánh giá: Sợi chỉ kéo đi phải có cảm giác hơi nặng tay và trơn đều. Nếu kéo thấy nhẹ tâng là chỉ quá lỏng, còn kéo thấy cứng ngắc hoặc đứt chỉ là quá chặt.
Bước 3. Tiến hành vặn núm điều chỉnh
- Nếu chỉ dưới bị lỏng (nổi vòng chỉ ở mặt dưới vải): Vặn núm đồng tiền theo chiều kim đồng hồ để siết chặt lại, tăng độ căng của chỉ trên.
- Nếu chỉ trên quá chặt (làm nhăn rúm vải hoặc đứt chỉ trên): Vặn núm đồng tiền theo ngược chiều kim đồng hồ để nới lỏng ra.
Mẹo nhỏ: Mỗi lần chỉnh, bạn chỉ nên vặn từ 1/4 đến 1/2 vòng, không nên vặn quá nhiều cùng một lúc.
Bước 4. May thử trên vải và tinh chỉnh
Lấy một mảnh vải vụn cùng chất liệu với đồ bạn sắp may, gấp đôi lại và chạy thử một đường khoảng 10cm.
- Lật mặt dưới lên xem: Nếu vẫn thấy chỉ trên lộ ở mặt dưới, tiếp tục siết thêm núm vặn.
- Nhìn mặt trên xem: Nếu thấy chỉ dưới bị kéo ngược lên mặt trên (lộ chấm chỉ dưới), tức là chỉ trên đang quá chặt, cần nới lỏng núm vặn ra một chút.
Đường may chuẩn là khi hai sợi chỉ trên và dưới đan vào nhau ngay giữa độ dày của vải.
Tham khảo: Thuyền suốt máy may là gì? Lỗi thuyền suốt thường gặp
Lưu ý khi sử dụng và vệ sinh đồng tiền máy may
Khi sử dụng đồng tiền máy may, anh/chị nên giữ cụm căng chỉ sạch và chỉnh lực căng vừa đủ. Bụi vải, xơ chỉ hoặc dầu bám trong khe đĩa đồng tiền có thể làm chỉ ra không đều.
Một số lưu ý cần nhớ:
|
Nên làm |
Không nên làm |
|
Vệ sinh khe đĩa đồng tiền bằng cọ mềm hoặc khí thổi nhẹ |
Không dùng vật nhọn cạy mạnh vào hai đĩa đồng tiền |
|
Kiểm tra chỉ có nằm đúng giữa hai đĩa không |
Không chỉnh đồng tiền khi chưa kiểm tra đường luồn chỉ |
|
Chỉnh núm từng chút rồi may thử trên vải mẫu |
Không vặn quá nhiều trong một lần |
|
Kiểm tra lò xo, râu tôm và núm chỉnh chỉ định kỳ |
Không tiếp tục siết nếu máy vẫn đứt chỉ |
|
Gọi kỹ thuật khi cụm đồng tiền mòn, cong hoặc kẹt |
Không tự tháo sâu nếu chưa rõ cấu tạo máy |
Không nên tra dầu vào khe đĩa đồng tiền. Dầu có thể làm chỉ trượt, bám bụi vải và khiến độ căng chỉ thiếu ổn định. Nếu cần bảo dưỡng, chỉ nên làm sạch nhẹ và kiểm tra lại đường chỉ trước khi chạy máy.
Tham khảo: Hướng dẫn bảo trì máy may công nghiệp cho xưởng may
Tổng kết về đồng tiền máy may là gì
Để tóm tắt nhanh những điểm chính, anh/chị có thể tham khảo dưới đây:
- Vai trò chính: Đồng tiền máy may giúp kiểm soát độ căng chỉ trên, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến độ đều và độ chắc của mũi may.
- Cấu tạo cần nhớ: Cụm này thường gồm đĩa đồng tiền, lò xo, râu tôm, núm chỉnh chỉ và trục giữ.
- Cách chỉnh an toàn: Nên vặn từng chút, may thử trên vải mẫu và quan sát cả mặt trên lẫn mặt dưới đường may.
- Lưu ý bảo dưỡng: Giữ khe đĩa sạch, tránh tra dầu vào cụm đồng tiền và không tự tháo sâu khi chưa rõ cấu tạo.
Qua bài viết này, hy vọng anh/chị đã hiểu rõ hơn cách nhận biết và chỉnh đồng tiền máy may. Nếu cần chọn máy, phụ tùng máy may, Điện máy Nam Dương luôn sẵn sàng tư vấn dòng phù hợp.