Cách thay kim máy vắt sổ gồm 5 bước chính: đưa kim lên vị trí cao nhất, nới ốc giữ kim, tháo kim cũ, lắp kim mới đúng chiều và quay bánh đà để kiểm tra. Trước khi thao tác, cần ngắt nguồn và xác nhận đúng mã kim theo model máy.
Trong bài này, Nam Dương hướng dẫn từng thao tác ngắn, dễ kiểm tra, đồng thời chỉ rõ lỗi nào nên dừng máy và nhờ kỹ thuật xử lý.
Các dấu hiệu nhận biết khi nào cần thay kim
- Bỏ mũi liên tục: Máy chạy nhưng chỉ không ăn vào vải, để lại những khoảng trống không có mũi vắt sổ. Thường do kim bị cong hoặc mòn, làm lệch điểm tiếp xúc với mỏ móc.
- Đứt chỉ liên tục: Chỉ bị sờn và đứt ngay sau vài mũi may. Nguyên nhân do lỗ kim bị xước, sắc cạnh hoặc rãnh kim bị biến dạng làm cứa đứt sợi chỉ.
- Sùi chỉ, lỏng chỉ: Đường chỉ vắt sổ không ôm sát vào mép vải mà bị lỏng, nổi hạt, dù bạn đã chỉnh độ căng chỉ (đồng xu) rất chặt.
- Vải bị sờn, rách: Mặt vải dọc theo đường may xuất hiện các lỗ rách, hoặc sợi vải bị kéo rút, xước bẩn. Đây là dấu hiệu đầu kim đã bị tù (cùn) hoặc bị quăn đầu.
- Vải bị nhăn, dúm: Mũi kim cùn không xuyên qua vải mượt mà, tạo ra lực ghì kéo khiến vải bị co rúm lại sau khi vắt sổ.
Tham khảo: Cách lắp đặt máy vắt sổ công nghiệp đơn giản đúng kỹ thuật
Chuẩn bị gì trước khi thay kim máy vắt sổ ?
Trước khi thay kim máy vắt sổ, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các dụng cụ hỗ trợ và thực hiện các bước kiểm tra an toàn sau đây để quá trình thay diễn ra nhanh chóng, đúng kỹ thuật:
- Tua vít / Lục giác:
- Máy công nghiệp thường dùng lục giác nhỏ (cỡ 1.5mm),
- Máy gia đình thường dùng tua vít dẹt nhỏ để vặn ốc hãm kim.
- Kim vắt sổ mới: Phải chọn đúng mã kim phù hợp với máy của bạn.
- Máy công nghiệp: Thường dùng mã DCx1 (hoặc B27).
- Máy gia đình / Máy mini: Thường dùng mã HAx1SP hoặc organ 11.
- Chọn size: Vải mỏng chọn số 9–11, vải trung bình chọn số 11–14, vải dày chọn số 14–16.
- Nhíp kẹp kim: Công cụ giúp bạn giữ chắc thân kim, đưa kim vào không gian hẹp của trụ kim dễ dàng mà không bị rơi xuống khe máy.
- Vải vụn: Mảnh vải nhỏ có chất liệu tương đồng với loại vải bạn hay may để chạy thử
- Đèn chiếu sáng (nếu cần): Đèn pin hoặc đèn led gắn máy để nhìn rõ phần lỗ cắm kim.
Hướng dẫn cách thay kim máy vắt sổ theo 5 bước
Cách thay gồm năm bước chính. Bạn cần đưa kim lên cao, tháo kim cũ, kiểm tra mã kim, lắp kim mới và may thử. Trong quá trình làm, không bật máy khi tay còn ở gần trụ kim.
Bước 1 Nới ốc và tháo kim cũ
- Xoay chân vịt: Gạt cần nâng chân vịt trên đầu máy lên, rồi xoay hướng ra ngoài
- Giữ kim: Tay trái dùng nhíp kẹp chặt hoặc dùng ngón tay giữ nhẹ thân kim.
- Nới lỏng ốc: Tay phải dùng tua vít dẹt nhỏ hoặc lục giác vặn ngược chiều kim đồng hồ để nới lỏng ốc kẹp kim. Lưu ý: Chỉ nới lỏng vừa đủ, không vặn rơi hẳn ốc ra ngoài.
- Rút kim: Kéo kim thẳng đứng xuống dưới để đưa ra ngoài. Sau khi tháo, kiểm tra mũi kim có cong, cùn hoặc sứt không.
Lưu ý: Không bẻ kim sang hai bên khi tháo. Thao tác lệch có thể làm xước lỗ trụ kim hoặc ảnh hưởng vị trí kẹp.
Bước 2 Kiểm tra và xác định đúng hướng kim mới
Trước khi lắp, hãy đối chiếu mã kim mới với kim cũ. Kiểm tra thêm kim mới đảm bảo kim không bị cong, vênh.
Kim máy vắt sổ có cấu tạo hai mặt rõ rệt, bạn cần xoay đúng hướng trước khi lắp:
- Mặt có rãnh dài (dọc thân kim): Xoay hướng thẳng về phía mặt của bạn (phía trước).
- Mặt vát khuyết sâu (ở gần lỗ xỏ chỉ): Xoay hướng về phía sau máy (hướng về phía mỏ móc bắt chỉ).
Bước 3 Lắp kim mới lên hết cữ và siết ốc
- Đẩy kim kịch trần: Dùng nhíp kẹp kim đúng hướng, rồi đưa thẳng lên lỗ trụ kim. Đẩy kim lên đến điểm chặn phía trên.
- Siết chặt ốc: Giữ kim ổn định trong khi siết ốc kẹp. Không dùng lực quá mạnh, chỉ siết vừa tay
Lưu ý với máy 2 kim (vắt sổ 4 chỉ): Khi đẩy kịch cỡ, hai kim này sẽ có độ cao thấp lệch nhau một chút (kim bên trái sẽ cao hơn kim bên phải khoảng vài mm).
Bước 4 Quay bánh đà và may thử
- Quay thử bằng tay: Chưa bật điện, dùng tay xoay bánh đà vài vòng để kim đi xuống. Xem kim có bị đâm vào chân vịt, mặt nguyệt hoặc va chạm với mỏ móc bên dưới không.
- May chạy thử: Bật điện, xỏ chỉ và dùng một miếng vải vụn chạy thử để kiểm tra xem đường vắt sổ có đều chỉ và có bị bỏ mũi hay không.
Lỗi thường gặp sau khi thay kim
Sau khi thay kim, nếu thao tác sai lệch dù chỉ 1mm cũng có thể khiến máy vắt sổ gặp lỗi ngay lập tức. Dưới đây là các lỗi phổ biến nhất và cách tự kiểm tra, khắc phục tại nhà:
Máy bị bỏ mũi hoặc hoàn toàn không ăn chỉ
- Nguyên nhân: Lắp ngược chiều kim, lắp sai vị trí kim trái/phải, hoặc chưa đẩy kim lên hết nấc khiến mỏ móc không bắt được vòng chỉ của kim.
- Cách kiểm tra:
- Nhìn từ phía trước xem rãnh dài của kim đã hướng thẳng về phía mặt bạn chưa. Nếu rãnh này lệch sang bên, hãy nới ốc và chỉnh lại.
- Kiểm tra xem đốc kim đã đâm kịch trần chạm vào chốt chặn chưa.
- Với máy 4 chỉ (2 kim), kiểm tra xem kim bên trái có cao hơn kim bên phải một chút không. Nếu hai kim bằng đầu nhau là bạn đã lắp sai.
Đứt chỉ liên tục (Chỉ kim hoặc chỉ móc)
- Nguyên nhân: Kim bị cọ sát vào chân vịt, mặt nguyệt hoặc mỏ móc; xỏ chỉ sai quy trình sau khi thay kim; hoặc dùng sai mã kim khiến độ căng chỉ bị thay đổi.
- Cách kiểm tra:
- Quay bánh đà bằng tay: Quay chậm cho kim đi xuống, nhìn kỹ xem thân kim có bị chạm vào mép lỗ mặt nguyệt hay cạnh chân vịt không.
- Kiểm tra mỏ móc: Nhìn xuống dưới mặt nguyệt xem khi mỏ móc lao qua, nó có đánh sát vào gốc kim không. Nếu mỏ móc đập mạnh vào kim gây tiếng "cạch", kim đã bị lắp quá thấp hoặc bị cong.
- Kiểm tra đường xỏ chỉ: Rút toàn bộ chỉ ra và xỏ lại theo đúng thứ tự (thường là xỏ chỉ móc trước, chỉ kim sau).
Vải bị nhăn dúm hoặc thủng lỗ to
- Nguyên nhân: Dùng sai kích cỡ (size) kim so với chất liệu vải, hoặc vô tình làm xước mũi kim mới trong quá trình lắp.
- Cách kiểm tra:
- Kiểm tra số kim: Xem số dập trên đốc kim. Nếu bạn may vải thun mỏng nhưng dùng kim số 14 - 16, lực đâm của kim quá lớn sẽ làm rúm vải và tạo lỗ thủng. Hãy đổi sang kim số 9 - 11.
- Kiểm tra độ bén: Dùng đầu ngón tay vuốt nhẹ từ thân xuống mũi kim. Nếu cảm thấy hơi gợn hoặc ráp, đầu kim đã bị quăn (do đập vào kim loại khi lắp), cần thay cây kim khác.
Gãy kim ngay khi vừa bấm máy
- Nguyên nhân: Ốc hãm kim siết chưa chặt làm kim bị tuột xuống khi máy chạy tốc độ cao, dẫn đến va đập mạnh với mỏ móc và gãy.
- Cách kiểm tra:
- Dùng tay lắc nhẹ thân kim xem có độ rơ (lắc lư) không.
- Luôn dùng tua vít hoặc lục giác siết vừa đủ chặt tay. Không siết quá lỏng làm tuột kim, nhưng cũng không siết quá lực làm nát đầu ốc.
Tham khảo: 10+ lỗi máy may công nghiệp thường gặp và cách xử lý
Tổng kết cách thay kim máy vắt sổ
Để tóm tắt nhanh các điểm quan trọng, bạn có thể tham khảo nội dung sau:
- Chuẩn bị đúng: Ngắt nguồn, kiểm tra model máy, mã kim và dụng cụ trước khi thao tác.
- Tháo kim an toàn: Đưa kim lên cao, nới ốc vừa đủ rồi kéo kim thẳng xuống.
- Lắp đúng chiều: Xác định rãnh kim, mặt vát và đẩy kim lên hết cữ theo đúng model.
- Kiểm tra sau lắp: Quay bánh đà bằng tay, sau đó may thử trên vải vụn.
- Dừng khi có va chạm: Không tiếp tục chạy máy nếu kim chạm mỏ móc, chân vịt hoặc mặt nguyệt.
Qua bài viết này, hy vọng bạn có thể tự thay kim máy vắt sổ đúng cách và hạn chế lỗi phát sinh. Khi cần chọn kim, tham khảo máy vắt sổ, bạn có thể liên hệ Điện máy Nam Dương để được tư vấn phù hợp.
