Bảo dưỡng nồi hơi ngành may nên tập trung vào đường nước, đường hơi, bàn ủi, dây dẫn và hệ thống điện. Việc kiểm tra sau mỗi ca, vệ sinh cặn định kỳ và phát hiện sớm lỗi giúp hạn chế tình trạng hơi yếu, không lên áp, nghẹt đường nước hoặc rò rỉ trong quá trình sử dụng.
Vì sao nồi hơi cần được bảo dưỡng định kỳ?
Bảo dưỡng định kỳ giúp nồi hơi duy trì lượng hơi ổn định và giảm lỗi vận hành. Với nồi hơi nhỏ ngành may, cặn bẩn thường tích tụ ở đường nước và đường hơi.
- Giữ hơi và áp suất ổn định: Đường nước nghẹt hoặc lỗ hơi tắc có thể làm hơi yếu. Ca sửa thực tế tại Nam Dương từng gặp lỗi không lên áp và không ra hơi.
- Hạn chế sự cố khi sử dụng: Kiểm tra định kỳ giúp phát hiện dây hơi mục, rò nước hoặc nguồn điện quá nóng.
- Giữ bàn ủi sạch: Cặn, phèn và rỉ có thể làm tắc lỗ thoát hơi. Chất bẩn cũng có thể bám lên vải khi ủi.
- Giảm chi phí phát sinh: Vệ sinh nồi hơi sớm giúp hạn chế tình trạng nghẹt đường ống và phải sửa chữa nhiều bộ phận cùng lúc.
Những việc nên kiểm tra sau mỗi ca sử dụng
Sau mỗi ca làm việc, bạn nên dành ra 3 - 5 phút để kiểm tra nhanh các vị trí dễ rò rỉ và bám cặn. Việc này giúp phát hiện sớm lỗi trước khi bước vào ca làm việc tiếp theo.
Xả đáy nồi hơi sau mỗi ca
Xả đáy giúp đưa cặn bùn và khoáng lắng ra khỏi lòng nồi. Nếu để nước cặn tồn đọng lâu, chất rắn có thể tiếp tục tích tụ quanh đáy nồi và bề mặt gia nhiệt.
Anh/chị có thể thực hiện theo trình tự vận hành của từng máy:
- Tắt nguồn điện và ngừng gia nhiệt.
- Hé từ từ van xả hơi để giảm áp trong nồi. Không mở bung van đột ngột vì hơi và nước nóng có thể thoát mạnh.
- Theo Nam Dương, với một số nồi từ 4 kW trở lên, chờ áp kế hạ về khoảng 1 bar hoặc thấp hơn trước khi xả đáy.
- Mở vòi xả đáy từ từ. Dòng nước còn áp nhẹ sẽ kéo theo cặn bùn lắng dưới đáy.
- Quan sát nước xả và đóng van đúng cách sau khi hoàn tất.
Việc xả cặn giúp hạn chế chất lắng tích tụ quanh thanh điện trở và lòng nồi.
Lưu ý: Nước xả có thể rất nóng và còn áp lực. Không đứng trực diện cửa xả và không thao tác khi chưa xác định đúng van.
Kiểm tra bên ngoài và đường hơi
Trước hết, hãy quan sát thân nồi, đầu nối và dây dẫn hơi. Nếu thấy rò nước, rò hơi hoặc dây xuống cấp, nên xử lý trước khi dùng tiếp.
Một số điểm cần kiểm tra gồm:
- Thân nồi có dấu hiệu rỉ nước hoặc ẩm bất thường.
- Dây dẫn hơi có bị nứt, chai, mục hoặc gập không.
- Đầu nối đường hơi có lỏng hoặc có tiếng "xì" rò hơi không.
- Công tắc và dây nguồn tổng có bị nóng/chảy nhựa bất thường sau ca không.
Lưu ý: Chỉ quan sát bằng mắt khi thiết bị vừa tắt, tuyệt đối không dùng tay chạm vào các khớp nối khi nồi còn áp suất.
Trong một ca sửa tại Nam Dương, dây dẫn hơi của khách đã bị mục sau thời gian dài sử dụng dẫn đến bục dây khi đang ủi. Bộ phận này được thay mới để thiết bị vận hành an toàn hơn.
Làm sạch bàn ủi và lỗ thoát hơi
Bàn ủi nên được vệ sinh sau khi thiết bị đã nguội. Anh/chị nên chú ý mặt bàn ủi và các lỗ thoát hơi. Cặn, phèn và rỉ có thể bít các lỗ này. Không nên dùng vật sắc gây xước mặt bàn ủi.
Khi đó, bàn ủi có thể ra hơi yếu hoặc không đều. Hoặc nghiêm trọng hơn là gây chảy nước kèm cặn vàng làm bẩn áo quần khi ủi.
Tham khảo: Hướng dẫn bảo dưỡng & vệ sinh bàn ủi công nghiệp tại xưởng
Kiểm tra và bảo dưỡng nồi hơi hàng tháng
Mỗi tháng, anh/chị nên kiểm tra kỹ hơn hệ thống điện, nước và đường hơi. Đây là bước giúp phát hiện những lỗi chưa thể thấy qua kiểm tra sau ca.
Kiểm tra hệ thống điện và cấp nước
Mỗi tháng, anh/chị nên kiểm tra kỹ hệ thống điện và đường cấp nước. Hai khu vực này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tạo hơi của nồi.
- Quan sát dây nguồn, công tắc và các đầu nối.
- Nếu có dấu hiệu nóng bất thường hoặc cháy sém, nên dừng máy.
- Kiểm tra bơm nước và đường cấp nước có bị yếu hoặc nghẹt không.
Nam Dương từng sửa nồi hơi có đường nước bị nghẹt làm cấp nước không đảm bảo. Từ đó, nồi không lên áp và bàn ủi không ra hơi như bình thường.
Nếu bơm cấp nước hoạt động bất thường, không nên tự tháo phần điện. Anh/chị nên nhờ kỹ thuật viên kiểm tra.
Kiểm tra dây hơi, van và đồng hồ áp suất
Dây hơi cần còn mềm, chắc và không có điểm phồng hoặc mục. Các đầu nối cũng cần kín khi nồi tạo áp.
Với van và đồng hồ áp suất, anh/chị nên tập trung vào dấu hiệu bất thường:
- Áp suất lên chậm hơn bình thường.
- Kim áp kế dao động bất thường.
- Có hơi hoặc nước rò quanh đầu nối.
- Van có dấu hiệu kẹt hoặc hoạt động khác trước.
Với van an toàn, mỗi tháng khi nồi đang ở áp suất thấp, anh/chị nên dùng tay gạt nhẹ cốt van an toàn xem hơi có xả ra không, nếu buông tay ra mà van đóng kín lại là van còn hoạt động tốt
Không nên tự ý tinh chỉnh rơ-le áp suất, van an toàn hoặc can thiệp sâu vào áp kế. Nếu áp suất trồi sụt không ổn định, nên tắt máy và gọi kỹ thuật kiểm tra ngay để đảm bảo an toàn.
Cách vệ sinh cáu cặn lòng nồi và đường ống nồi hơi
Quy trình tẩy cáu cặn và súc rửa lòng nồi hơ cần được thực hiện cẩn thận theo đúng trình tự. Điều này giúp làm sạch triệt để lớp đá vôi bám trên thanh nhiệt mà không gây hư hại cho linh kiện của máy.
Bước 1: Chuẩn bị và ngắt nguồn an toàn
- Ngắt điện: Tắt aptomat tổng cấp nguồn cho nồi hơi. Ngắt hoàn toàn kết nối điện để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
- Xả áp và làm nguội: Chờ nồi hơi nguội hẳn. Mở van xả hơi trên bàn ủi để xả sạch lượng áp suất còn tồn dư bên trong lòng nồi về vạch số 0.
Bước 2: Tháo bích và kiểm tra mức độ đóng cặn
- Tháo ống dẫn hơi: Dùng cờ-lê phù hợp để mở các bu-lông ở mặt bích đáy nồi, nhẹ nhàng rút ống dẫn hơi ra ngoài.
- Đánh giá thủ công: Quan sát độ dày của lớp cặn bám. Nếu cặn bám nhẹ, xốp, bạn có thể dùng bàn chải nhựa hoặc cạo nhẹ bằng thanh gỗ. Tuyệt đối không dùng đục sắt, dao nhọn cạo mạnh vì sẽ làm thủng, rách lớp vỏ bảo vệ của thanh nhiệt gây rò điện.
Lưu ý: Với cặn đóng cứng trên ống, bạn nên tháo ống dẫn hơi ra và thay cái mới vào
Bước 3: Ngâm dung dịch tẩy cặn chuyên dụng
- Pha hóa chất: Pha dung dịch tẩy cặn nhẹ chuyên dụng (hoặc hỗn hợp Axit Citric/giấm ăn pha loãng) theo đúng tỷ lệ hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Tiến hành ngâm: Đổ dung dịch đã pha vào trong lòng nồi hơi sao cho ngập phần vách chứa nước. Đồng thời, ngâm chùm thanh đốt bị bám cặn vào một xô nhựa chứa dung dịch tẩy. Thời gian ngâm thường kéo dài từ 30 phút đến 2 tiếng tùy thuộc vào độ dày của cặn, cho đến khi lớp canxi rã hoàn toàn.
Bước 4: Súc rửa lòng nồi và thông đường ống
- Vệ sinh đường ống: Sử dụng chổi cọ lò xo chuyên dụng để thông rửa cặn bẩn bám dính bên trong các đường ống cấp nước vào và đường dẫn hơi sang bàn ủi.
- Súc rửa lòng nồi: Sau thời gian ngâm, lớp cáu cặn trong lòng nồi đã rã ra, hãy cắm ống nước máy vào chỗ cấp nước của nồi, đồng thời mở tung van xả đáy
- Xả đáy triệt để: Để nước chảy liên tục qua lòng nồi từ 5 - 10 phút. Áp lực dòng nước chảy đối lưu sẽ tự động cuốn sạch toàn bộ cặn bẩn ra ngoài.
Bước 5: Lắp đặt và kiểm tra vận hành
- Thay gioăng (nếu cần): Kiểm tra vòng gioăng cao su chịu nhiệt ở mặt bích. Nếu gioăng bị chai cứng hoặc mủn, hãy thay gioăng mới để tránh rò rỉ nước.
- Lắp lại linh kiện: Lắp các bộ phận vào lại vị trí cũ, siết đều các bu-lông đối xứng nhau để mặt bích khít đều.
- Kiểm tra rò rỉ: Cấp nước vào nồi, bật điện cho máy chạy tạo áp suất nhẹ để kiểm tra xem các khớp nối, mặt bích có bị rò rỉ hơi hoặc nước hay không.
Tham khảo: So sánh bàn ủi bình treo và nồi hơi công nghiệp cho xưởng
Tổng kết bảo dưỡng nồi hơi ngành may
Để tóm tắt nhanh các điểm quan trọng khi bảo dưỡng nồi hơi ngành may, anh/chị có thể lưu ý:
- Kiểm tra sau mỗi ca: Ưu tiên xả đáy, quan sát đường hơi, dây dẫn và làm sạch bàn ủi khi máy đã nguội.
- Bảo dưỡng hàng tháng: Kiểm tra hệ thống điện, cấp nước, van và đồng hồ áp suất để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
- Vệ sinh cặn đúng cách: Làm sạch đường nước, đường hơi và chọn dung dịch tẩy cặn phù hợp với từng nồi.
- Theo dõi lỗi vận hành: Hơi yếu, không lên áp, rò nước hoặc dây hơi xuống cấp đều cần xử lý sớm.
- Ưu tiên an toàn: Không tự chỉnh van an toàn hoặc tháo phần điện khi chưa có chuyên môn.
Qua bài viết này, hy vọng anh/chị có thể chủ động bảo dưỡng thiết bị đúng hơn. Nếu cần chọn nồi hơi, phụ tùng hoặc hỗ trợ kỹ thuật, anh/chị có thể trao đổi với Điện máy Nam Dương để được tư vấn theo nhu cầu thực tế.
