Chia sẽ 5 bước sử dụng máy cắt vải an toàn và bền lâu

Máy cắt vải là thiết bị cắt vải chính xác theo khuôn mẫu trong xưởng may. Sử dụng sai cách dẫn đến tai nạn lao động nghiêm trọng và hỏng vải tốn kém. Dưới đây, Điện Máy Nam Dương chia sẻ hướng dẫn sử dụng máy cắt vải chỉ với 5 bước vận hành an toàn từ cơ bản đến nâng cao. Bao gồm kỹ thuật cắt, xử lý sự cố từ kinh nghiệm thực tế.

5 Bước Vận Hành Máy Cắt An Toàn và Hiệu Quả

Quy trình vận hành máy cắt vải đúng cách giúp bảo vệ an toàn lao động và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Năm bước dưới đây được áp dụng tại các xưởng may chuyên nghiệp, phù hợp cho cả thợ mới và có kinh nghiệm.

Bước 1 - Kiểm tra thiết bị trước khi vận hành

Kiểm tra máy cắt trước mỗi ca làm việc giúp phát hiện sớm hỏng hóc và tránh tai nạn. Quy trình kiểm tra gồm 4 bộ phận chính.

- Lưỡi dao: Quan sát bề mặt dao xem có vết nứt, mẻ hoặc răng cưa mòn không, tiếp theo kiểm tra độ sắc của dao bằng giấy, cuối cùng lắc nhẹ dao xem có tiếng kêu lạch cạch không.

- Dây điện và nguồn: Hãy đảm bảo dây & nguồn không bị hở, nứt vỏ cách điện. Phích cắm tiếp xúc chắc chắn, không bị lỏng, cũng như nhấn thử công tắc xem có phản hồi không.

- Bộ phảo vệ dao: Kiểm tra lò xo khi đẩy nhẹ bộ bảo vệ phải tự động bật lại. Đảm bảo vít xiết chặt, không bị lỏng. Đảm bảo khoảng cách bộ bảo vệ cách lưỡi dao 2-3mm

- Bảng điều khiển: Đèn báo nguồn sáng đều, không nhấp nháy. Xoay thử nút chỉnh tốc độ xem có cảm giác mượt không?

Lưu ý: Luôn rút phích trước khi kiểm tra bất kỳ bộ phận nào gần động cơ.

Tham khảo: Máy cắt vải công nghiệp: Giá rẻ, chất lượng cao tại Nam Dương

Bước 2 - Trang bị thiết bị bảo hộ

Thiết bị bảo hộ là lớp phòng vệ cuối cùng khi xảy ra sự cố. Trang bị đầy đủ sẽ giúp bạn giảm đến 80% nguy cơ chấn thương nghiêm trọng theo thống kê tai nạn lao động ngành may. Dưới đây là danh sách các trang thiết bị cần có

• Găng tay chống cắt chuyên dụng: loại có vùng cổ tay phải dày chắc chắn, ôm sát không nhăn ở ngón

• Kính bảo hộ: loại có gọng ôm sát, không bị tuột khi cúi xuống. Có thể chống vụn vải, bụi bắn vào mắt

• Khẩu trang chống bụi: là loại có 3 lớp. Nhớ thay mới sau 8 giờ làm việc hoặc khi cảm thấy khó thở
• Giày bảo hộ: có mũi thép chống đè bẹp, đế chống trượt, chống dầu và khuyến nghị nên có cổ cao để bảo vệ cổ chân

Bước 3 - Căn chỉnh và cố định vải trước khi cắt

Căn vải không chính xác là nguyên nhân gây lỗi lớn nhất trong sản xuất may mặc. Một sai số 2mm trên 50 lớp vải dẫn đến 10cm chênh lệch ở lớp dưới cùng dẫn toàn bộ mẻ vải hỏng.

Nguyên tắc khi căn vải

Quy tắc 3 điểm cố định:

• Điểm 1: Góc trên bên trái (gốc tọa độ)
• Điểm 2: Mép dài song song với mép bàn
• Điểm 3: Mép ngang vuông góc 90°

Kiểm tra bằng thước góc hoặc laser (xưởng lớn). Sai số cho phép: <1mm trên 1 mét.

Kỹ thuật căn vải theo loại

Vải mỏng (lụa, voan, chiffon): Vải mỏng trơn trượt, dễ lệch khi cắt.

Giải pháp:

• Lót giấy nến (pattern paper) dưới lớp vải đầu tiên
• Dùng trọng lượng kim loại đặt 4 góc, cách nhau 30cm
• Không dùng kim ghim (tạo lỗ thủng vĩnh viễn)
• Phun nước nhẹ lên giấy nến → tăng độ bám

Mẹo: Để vải "nghỉ" 30 phút sau khi trải để độ co giãn tự nhiên ổn định. Vải lụa co 1-2% sau khi mở cuộn.

Vải dày (jean, dạ, canvas): Độ dày làm giảm độ xuyên thấu của lưỡi dao.

Tham khảo: Máy cắt vải cầm tay là gì? Bí quyết chọn thiết bị phù hợp

Quy tắc:

• Tối đa 8-10 lớp cho vải jean 12oz
• Tối đa 6 lớp cho dạ dày
• Tăng áp lực tay đè lên 30% so với vải thường

Kỹ thuật chồng lớp:

1. Mỗi lớp lùi vào 0.5cm so với lớp trước
2. Tạo hình "bậc thang" giúp dao dễ xuyên qua
3. Không chồng thẳng đứng (nguy cơ dao kẹt)

Mẹo: Phun nước nhẹ lên vải dày trước khi cắt 10 phút → giảm tĩnh điện, dao êm hơn 40%, ít nóng hơn.

Vải co giãn (thun, lycra, jersey): Vải co giãn dễ biến dạng khi đè.

Cách xử lý:

• KHÔNG căng vải khi trải (để trạng thái tự nhiên)
• Dùng bàn hút chân không nếu có. Nếu không có bàn hút thì bạn có thể dùng giấy nến + trọng lượng nhẹ
• Để vải "nghỉ" 5 phút sau khi trải

Lưu ý: Nhiều thợ mới kéo căng vải co giãn để cho "phẳng". Kết quả: Vải co lại sau khi cắt, size sản phẩm sai 2-3cm.

Quy trình căn vải chuẩn 5 bước

1. Vệ sinh bàn cắt: Quét sạch vụn vải, bụi, sau đó lau khô, không để bàn ẩm ướt
2. Trải lớp đầu tiên: Đặt mép vải song song với mép bàn (dùng thước đo 2 đầu), sau đó kiểm tra vuông góc bằng thước góc
3. Đánh dấu định vị: Dùng phấn may đánh dấu 4 góc, đánh dấu mỗi 40-50cm dọc mép dài
4. Chồng các lớp tiếp theo: Căn theo dấu phấn lớp đầu, sau đó kiểm tra mỗi 3 lớp bằng cách nhấc góc nhẹ
5. Cố định toàn bộ: Đặt trọng lượng hoặc bật bàn hút và kiểm tra lần cuối, chạy tay dọc mép, cảm nhận có lớp nào lồi không

Bước 4 - Vận hành máy theo quy trình kỹ thuật

Vận hành đúng trình tự giúp bảo vệ động cơ và đảm bảo đường cắt chính xác. Trước tiên cần nắm rõ cấu tạo máy cắt vải đứng gồm 7 bộ phận

1. Tay cầm điều khiển: Di chuyển và định hướng máy khi cắt
   2. Bộ phận chân vịt: Bóp để kéo lên xuống, điều chỉnh độ cao theo độ dày vải
   3. Tấm đế với bánh xe: Giúp máy di chuyển êm trên bề mặt vải
   4. Động cơ điện: Trung tâm cung cấp lực quay cho lưỡi dao
   5. Công tắc khởi động: Bật tắt nguồn điện
   6. Nút bấm công cụ mài dao: Kích hoạt hệ thống mài tự động (nếu có)
   7. Bình dầu: Cung cấp dầu bôi trơn cho động cơ và dao

Nhớ đọc kỹ sách hướng dẫn của từng hãng (Eastman, KM, Hashima) vì thiết kế có thể sẽ khác nhau.

Kỹ thuật điều khiển cơ bản

Cắt đường thẳng:

• 2 tay cầm chặt, tay phải điều hướng, tay trái giữ thăng bằng
• Tốc độ: Vải mỏng 30-40cm/phút, vải dày 10-20cm/phút
• Đứng thẳng, chân rộng bằng vai, di chuyển theo máy

Nguyên tắc: Dao phải xuyên qua tất cả lớp vải trước khi di chuyển sang phần tiếp theo. Cắt nhanh quá sẽ dẫn đến lớp dưới bị sót.

Cắt đường cong:

• Xoay vải, KHÔNG xoay máy đây là lỗi phổ biến của các thợ mới
• Dừng máy tại điểm rẽ (dao vẫn trong vải)
• Xoay vải theo hướng cần cắt, tiếp tục di chuyển
• Giảm tốc độ 30-40% so với cắt thẳng

Lỗi thường gặp: Nhiều thợ mới cố xoay máy trong khi cắt → dao bị vẹo, vải nhăn, đường cắt lượn sóng.

Cắt góc nhọn (cổ áo, nách áo):

• Cắt đến gần góc 3-5mm thì dừng máy (dao trong vải)
• Nâng chân vịt lên cao nhất có thể, xoay vải theo góc cần thiết, hạ chân vịt, tiếp tục

Lưu ý: Trong quá trình KHÔNG tắt máy giữa chừng khi dao đang trong vải (nguy cơ dao kẹt).

Bước 5 - Bảo dưỡng sau sử dụng

Bảo dưỡng đúng cách kéo dài tuổi thọ máy gấp đôi và giữ dao luôn sắc bén. Máy cắt vải cần vệ sinh sau mỗi ca và bảo trì định kỳ theo chu kỳ.

1. Tắt nguồn và để nguội: Rút phích cắm điện, sau đó đợi 5-10 phút nếu máy vừa dùng liên tục (động cơ nguội).
2. Vệ sinh lưỡi dao: Dùng cọ lông mềm quét sạch bụi vải, sợi vải bám trên dao, lau dao bằng khăn khô sạch. Nếu có dầu mỡ bám thì dùng khăn ẩm với chút dầu diesel lau nhẹ.

Lưu ý: KHÔNG dùng nước rửa trực tiếp (gây rỉ sét). KHÔNG dùng thép nhám chà dao (làm mòn bề mặt).

3. Kiểm tra các bộ phận:

• Vít cố định: Xiết lại nếu thấy lỏng
• Dây curoa: Kiểm tra độ căng (ấn nhẹ, lún 5-8mm là vừa)
• Bình dầu: Kiểm tra mức, tra thêm nếu dưới MIN

4. Bảo quản: Phủ vải bạt hoặc túi nilon chống bụi, đặt nơi khô thoáng, tránh ẩm mốc và không để gần nơi có hóa chất (xăng, dầu nhớt)

Tại sao cần học cách sử dụng máy cắt đúng cách? 

Học cách sử dụng máy cắt đúng cách là yêu cầu bắt buộc đối với bất kỳ thợ may, thợ cắt rập hay chủ xưởng nào muốn đảm bảo an toàn, năng suất cao và giảm rủi ro sản xuất. Máy cắt vải có tốc độ lưỡi dao lên đến 2.800–3.400 vòng/phút, chỉ một thao tác sai có thể gây tai nạn nghiêm trọng hoặc làm hỏng cả lô hàng.

1. Đảm bảo an toàn lao động

Tai nạn do máy cắt chiếm 15–18% trong ngành may. Nguyên nhân chính thường là:

• Không đeo bảo hộ
• Thiếu kỹ năng điều khiển đường cắt
• Đưa tay vào vùng dao khi máy còn đang chạy

Chi phí điều trị một tai nạn có thể lên đến 50–100 triệu đồng, ảnh hưởng cả người lao động lẫn chủ xưởng.
 

2. Tăng năng suất cắt vải

Thợ được đào tạo bài bản có thể cắt nhanh hơn 40–50% so với thợ chưa được hướng dẫn.
Ví dụ một mẻ 50 lớp vải:

• Thợ chưa đào tạo: ~20 phút
• Thợ đã đào tạo: 12–15 phút

Với xưởng 10 thợ cắt, năng suất tăng 30% có thể giúp tiết kiệm 30–40 triệu/tháng.

3. Giảm tỷ lệ vải lỗi – tiết kiệm chi phí

Tay nghề yếu thường dẫn đến đường cắt lệch, cháy vải, méo chi tiết.

• Thợ chưa đào tạo: lỗi 8–12% (lãng phí 30–45 triệu/tháng)
• Thợ đã đào tạo: lỗi chỉ 2–3% (lãng phí 7–11 triệu/tháng)

Đào tạo đúng kỹ thuật giúp xưởng tiết kiệm 20–30 triệu mỗi tháng.

4. Tăng tuổi thọ máy cắt

Vận hành đúng chuẩn + bảo dưỡng định kỳ giúp máy chạy bền 7–10 năm. Ngược lại, sử dụng sai có thể khiến máy xuống cấp chỉ trong 3–4 năm, buộc xưởng phải thay máy với chi phí 15–30 triệu.

5. Nâng cao chất lượng sản phẩm

Đường cắt quyết định 70% chất lượng thành phẩm. Với đơn hàng xuất khẩu, yêu cầu sai số <1mm — điều chỉ thợ cắt chuyên nghiệp mới đáp ứng được. Chỉ một chi tiết lệch cũng có thể khiến cả lô hàng bị trả lại.

Việc sử dụng máy cắt vải đúng kỹ thuật không chỉ giúp bạn đảm bảo an toàn mà còn tăng năng suất và giảm vải lỗi. Trên đây là năm bước từ kiểm tra đến bảo dưỡng là nền tảng quan trọng cho mọi thợ may.

Điện Máy Nam Dương cung cấp máy cắt vải chính hãng Eastman, KM, Philps,.. với bảo hành đầy đủ, hỗ trợ lắp đặt và hướng dẫn sử dụng tận nơi. Liên hệ ngay để được tư vấn và báo giá tốt nhất